ماکلان ايته جه گيلان ٚ شأران ايسه کي فؤمن ٚ شأرستان ؤ سردار جنگل ٚ بخش ٚ مئن نهأ ؤ سردار جنگل ٚ بخش ٚ مرکز ايسه. بر اساس ايران ٚ آمار ٚ مرکز ٚ سرايشماردن، ماکلان ٚ جمعيت، ۱۳۹۵ سال ٚ دۊرۊن ۱,۶۳۵ نفر-أ فأرسئي ؤ ۱۳۸۵ سال ٚ مئن ني اۊن ٚ جمعيت ۲,۱۷۰ نفر بۊ.
۲
صفي مچچد ايته تاريخي مچچد ايسه گه گيلان ٚ رشت ٚ دۊرۊن نهأ. صفي تاریخیترین رشته مچده ایتا محله به هه نام میان نها و اونا سیفید مچد یا شهیدیه هم دوخانیدی. اولین بار کی چاکوده بوبوسته معلوم نوکونه. ایتا گب گه کی شیخ صفی الدین اردبیلی رفاقت واستی کی شیخ زاهد گیلانی مرا داشتی ایبار کی بامو بو گیلان چاه کانی (کانی، خانی = چشمه) ویجا ایتا عبادتگاه چاکونه کی بعدها اونا مچد چاکونیدی.
گمج ایتا سوفالی ظرف ایسِه کی سورخه رس خاک اَمره اونه چکونید و در آخر به شکل تیان درآورید و اونه مئن انواع گیلانه محلی غذایان مثل باقلاخوروش و میرزاقاسمی چکوده به. کشتا چاکونان گمج نوخونه برعکسه کونید و اونِه اَمرَه کشتا و انواع گیلان محلی نونان تهیه کونید.
۵
مسعود پورهادی سال ۱۳۳۲ خمام از شهرستان های گیلان به دونیا بومو خو ابتدایی تحصیلاتا خو زادگاه مین و متوسطه تحصیلاتا رشت و انزلی مین بخوانده. بعد چندی به کیشور آلمان بوشو و نزدیک دو دهه اویه زیندگی بوگوده و سال ۱۳۸۰ به ایران واگردسته و به طور جدی تو حوزه ی گیلکی زوان و ادبیات مین به پژوهش مشغولا بو.
۶
مؤسکؤرۊسيه پاىتخت ؤ پۊر جمعيت ترين شأر ايسه. اي شأر ىؤنزه ميليۊن ؤ پؤنصد ؤ سۊ هيزار نفر جمعيت دأنه ؤ مؤسکؤ رۊخؤن ٚ ورجه نهأ. کرملين ٚ کاخ، دئباري قلعه ؤ سأنت باسيل ٚ کليسا اي شأر ٚ ميئنه. مؤسکؤ نؤم، مؤسکؤ رۊخؤن ٚ جي بىته-بۊبؤکه. رۊسيه ريئيس جؤمۊر اي شأر ٚ ميئن زيويشته-دره ؤ کشور ٚ کابين هره مۊستقر ايسه. اي شأر شؤروي دؤران ٚ ميئنأ ني اي کشور ٚ پاىتخت بۊ.
۷
أميرعماد ميرميراني کي جادي نام ٚ أمرأ مأرۊف ايسه، ايته ايراني برنامهنيويس ؤ بلاگر ايسه کي اينترنتي شبکهئن ٚ مئن پۊر دۊمبال گۊدنکس دأره. جادي راديؤ گيک ٚ مئن کي ايته پادکست ايسه، گۊتنکس ايسه.
۸
شؤبۊک (گؤزگا یا وک) ایته حیوؤن ایسسه کی اونه گونن "دوزیست"؛ ای اینه به ایسسه کی شوبوکؤن اؤه مئن توخم نئنن و زأکؤن توخمه جی بیرین بومأ پسی، هو اؤه مئن زیندیگی کؤنن و پیلله بنن و بزین کی دس و لگ در بردن و ایشؤنه اؤشوش به شوش بدل بوبؤ، تینن اؤه مئن بیرین بن و گله (gal) سه زیندیگی بوکونن.
مانگ زيمي تنئا قمر ايسه. مانگ تقريبا زيمي اي چارؤم ٚ قؤطر ؤ اۊستراليا ور ٚ أندر ايسه. مانگ خۊري منظۊمه مئن پيلهترين أندازه-یأ سيارهاي کي اۊن ٚ دؤر گرده نسبت دأره. مانگ پنجؤمي پيله قمر خۊري منظۊمه مئن ايسه. مانگ همهته بشناخته بۊبؤسته پاچ ٚ سياره جه پيلهتره. مانگ أتمؤسفر، هيدرؤسفر ىا مغناطيسي مىدان نأره. اۊن ٚ سطحي جاذبه زيمي اي شيشؤم ايسه (۰٫۱۶۵۴ گرم). آىؤ کي مۊشتري سياره قمر ايسه، خۊري منظۊمه تنئا قمره کي اۊن ٚ جاذبه ؤ سطحي چگالي مانگ ٚ جه ويشتره. مانگ ۳۸۴۴۰۰ کيلۊمتر متوسط فاصله أمرأ زيمي دؤر گرده، کي اۊن ٚ فاصله تقريبا سيته زيمي قؤطر ٚ أندر ايسه. مانگ ٚ جاذبه زيمي سر تأثير نئهه ؤ زيمي رۊج-أ طۊلاني کۊنه ؤ جزر ؤ مد ٚ أصلي عامل ؤ محرک ني ايسه.
۴
کاسپي فؤک (علمي نؤم:Pusa caspica) يته کمياب ٚ پستاندار هيسه کي کاسپي دریا تينار پستاندار به شۊمار هأنه. اي حىوان درحال انقراض هيسه ؤ واقعيت اي هيسه کي اي حيوان جه ميئن شؤن دره. پيشتر اي حيوان ايران ٚ مئن پۊر دۊبۊ ولي اين ٚ زيوش جيگا نابۊدي وأسي ؤ شکار بؤن توسط مالایان مۊنقرض-أ بؤستندره. کاسپي فؤک ٚ طۊل معمۊلا اي متر ؤ نيم ايسه ؤ اۊن ٚ وزن ني هشتاد کيلۊ-أ فأرسه.
۵
ايستراديؤل؛ ايسترؤژن وصل بؤنˇ أمرأ، سيتؤپلاسمˇ دۊرۊن باعث زيادأبؤنˇ چأکۊدنˇ DNA ؤ RNA ؤ پؤرؤتئين وؤتˇ هدفˇ ميئن به. هتؤيي هيپؤتالامۊسˇ دۊرۊن ميزانˇ آزادأبؤستنˇ GnRH تحتˇ تأثيرˇ ايسترؤژن کمأبه ؤ هيپؤفيزˇ غۊده ميئن ميزانˇ آزادأبؤستن FSH ؤ LH کمأبه. ايستراديؤل به عۊنوان دواىˇ زيادأکۊدنˇ ايسترؤژنˇ هؤرمؤن دارۊخانه'نˇ ميئن کارأگيفته به.
۶
بالتیکˇ دریا ایتا دریا اۊرۊپا کلسیا مئن ایسه کی اونه جیگا ، ايسکانديناوي صارا و اۊرۊپا میانی و مرکزی و دانمارکˇ شبه جیزه مئن ایسه. بالتیکˇ دریا ایتا کمرقیش مأنه کی جه خورتاب به سه تا خلیج؛ بۊتنیا خلیج ، فنلاندˇ خلیج و ریگا خلیج حدود بوبوسته و اونه آفتاونشستˇ سمت کاتگاتˇ تنگه ایسه کی به کلیسا دریا و أطلسˇ اؤقيانۊس فأرسه. بالتیکˇ دریا پیلگی ۳۷۷٬۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ایسه. زمستانˇ زمات مئن حدود چیهل و پینج درصد بالتیکˇ دریا یخ زنه و هنه وأستی کشتی فورانئن و تردد زمستان دورون کمترا به.
تویوتومی هیده یوشی ایتا سامورایی، سنگوكو دوره ژاپون تارئخ میان بو. هیده یوشی فوریه ۱۵۳۶ یا مارس ۱۵۳۷ اورای اوستان میان بیچه بوبو کی هسا ا منطقه نام ناگویا ایسه. هیده یوشی ابتدا اودا نوبوناگا دوده بوبوسته و بعد نوبوناگا موردن اونه جانشین بوبوسته و اونه دونباله راهه بیگیفته و ژاپون ایجایی وستی بجنگسته و موفق بوبوسته ژاپون فتح بوکونه. وی اوساکا قلا یه چگوده کس ایسه و خوره نائب امپراتور دوخاده ژاپون تارئخ میان ، هیده یوشی فروانروایی زمات مومویاما دوره دوخانید.
آشنايي دهخدا أمرأ، معین ٚ ره خئلي خؤب بۊ چؤن هر دۊ نفر ايته چيز-ه علاقه دشتيدي ؤ اۊن ني واجهنامه بۊ. اۊستاد معين دهخدا نظر-ه جلب بۊگۊد ؤ ايجايي مشغۊل به کار بۊبؤستد. اۊستاد معین خۊ ايلجار ٚ زمات دهخدا أمرأ حدۊد هفتصد صفحه مطلب تهیه بۊگۊده ؤ حدۊد نه هيزار صفحه جه دیگران تعليف-ه جمأ گۊده ؤ بررسی ؤ دۊواردئه نيويسي بۊگۊد.
۱۲
دؤکتؤر حشمت، خو عقاید و نظریاته داشت کی ای عقاید و نظریات مترقی و علمی بؤن. از جومله اینکه موعتقد بو که جنگلˇ انقلابˇ مئن، چریکی موبارزؤنˇ جا، خأن یکته ارتش داشتن و هینˇ واسی لاجؤنˇ مئن گیلانˇ شرقˇ مللی نظامه را تودأ که ای ارتشˇ مئن، گیلانˇ شرقˇ آزادیخاهؤن ایسأ بؤن و ایشؤنˇ آموتنه خودش به عهده بیته بو. البته او زمتˇ حوادث اونقدر توند بو که حشمته مجال ندأ کی خو برنامهٰنه اجرا پی بگیری.
فضلالله رضا دهم دی ۱۲۹۳ رشت مئن متولد بوبوسته و ۲۸ آبان ۱۳۹۸ اتاوا دورون فوت بوکوده. اون برقَ مهندس، دانیشگاهَ استاد، گولاز آدم و ایته ایرانی سیفیر بو. اون قدیمی رئیس تهرانَ دانشگاه و دومین نایبالتولیه آریامهرَ صنعتی دانشگاه وِ سیفیر ایران یونسکو و کانادا مئن بو. عنایتالله رضا اونی کوجی برار بو.
۲
چي چي ني کۊجي پرنده ایه کي امره کۊلفتٚ منقار ؤ مخروطی ؤ نسبتا کۊتاهٚ لنگان کي اغلب رنگارنگٚ بال ندرأن. چي چي نيان بیشتر دين گرۊهان ايسن ؤ گروهی زاد و ولد کۊنن.
۳
تویوتومی هیده یوشی ایتا سامورایی، سنگوكو دوره ژاپون تارئخ میان بو. هیده یوشی فوریه ۱۵۳۶ یا مارس ۱۵۳۷ اورای اوستان میان بیچه بوبو کی هسا ا منطقه نام ناگویا ایسه. هیده یوشی ابتدا اودا نوبوناگا دوده بوبوسته و بعد نوبوناگا موردن اونه جانشین بوبوسته و اونه دونباله راهه بیگیفته و ژاپون ایجایی وستی بجنگسته و موفق بوبوسته ژاپون فتح بوکونه.
۴
داوينچي نقاشي خۊش ئبه تازه سبک حساب بؤنأبۊ يؤ خۊ دس-هؤنر أجي، ليزا دل ژؤکؤندؤ ديم-ه؛ دۊنيا ميئنˇ مشهۊرترين پؤرتره چاگۊده. اي فلؤرانسي مؤدل خۊشˇ مرمۊز لبخند أجي اي أثر-ه شديدن مبهم ؤ نمادين بساته.
۵
-
۶
گۊستاۊ فلۊبر سال ۱۸۲۱ˇ مئن به دۊنيا بۊمأ ؤ ۱۸۸۰ ˇ مئن درگؤذشت. يته تأئير گؤذار نيويشتنکس نۊزدهمي قرن، فرانسهˇ مئن بؤ که ويشتر أنه از پيله ترين رؤمان نۊيسان، غربˇ مئن به شؤمار هأورن. أنه نيويشتاري سبک ۊاقع گرايانهٔ فلوبر هيسه. أنه آثار ريزبيني خاطر کلمات اينتخاب گؤدن ˇ مئن ؤ ادبي آرايئن أجي فرانسه ادبياتˇ مئن مؤنحصر به فرد هيسه أ نيويشتنکس أندي که وانيۊيشنˇ مئن ديقت گود که هر ولگ ˇ ره يک رۊز وقت نأ ۊ به هي خاطرم أنه آثار کم تعداد هيسه.
۷
سۊوتن دئکده دۊرۊن تقريبا صد ته خانوار زيويدي کي مۊختلف فصلان مئن أ عدد تغيير کۊنه. سۊوتن پۊر جه خاني ايسه کي خنک ؤ تازه آو اۊنˇ ساکنان ره فراهم کۊنه. أ منطقه دۊرۊن چند ته دئبارˇ قبرستان نهأ کي ويشتر جه هٚزار سال قدمت دريدي ؤ نشان دهه کي انسانˇ سکۊنت أ منطقه مئن به سالان دۊر واگرده.
۸
اي تاتایي یته ولگه جه خان احمد خان ٚ گيلکي شعران کي تئران ٚ مئن نگأدأري بۊنه. خان احمد چن مرته هأکش وأکش بؤگۊد کي گيلان ٚ شا عباس ٚ جي پسأ گيره ولي مؤفق نؤبۊسته.خان احمد هؤنر ؤ دابؤن ؤ فرهنگ ٚ خئلي أميت دأ ؤ أنه دربار هؤنرمندان ؤ شاعران ٚ جيگا بؤ،عاريفان ؤ دانيش دؤناني چۊن فغفور لاهيجی(شاعر) ؤ اۊستاد زيتۊن چهارتاري(پيله مزقانچي) أنه خيدمت هيسأ بؤن.سرأخر ني سال ۱۰۰۵ ه.ق مئن بمۊرد ؤ نجف ٚ مئن دفنا بؤ.
پامادور ایتا گولدارˇ گیاه ایسه کی اونه مئوه دونیا مئن پور مصرف و خورده به. پامادور بعنوان ایتا خوردنی گیاه ایسه کی اونه مئوه ، خورد و خوراک مئن پور ارزش و جاجیگاه دره.
سیا واشک جنگ ايتا جنگ بو سال 1832م (1406 گ) بين آمريكا دولت و آمريكا بومیان. سورخˇ مرداكان قبايل ساك و فاكس، ضد آمريكايئن ايله جار بوگوديد و اوشانه چكنه نام سيا واشك بو كی هتو ساك گوكا چكنه هم بوستي. وی اينگليسان امره موتحد بوبوسته و 500 كس امره آمريكائين جولو بِجنگسته، كی اوشانه شومار چند برابر پورتر بو و دَشكن بوخورده و آمريكائين اونه قولدونی مئن تاوديد.
۷
بيلي آیلیش زماتي کي هشت سال دأشتي تحت تأثير خۊ پيله برار کي خانشگر و ترانهسرا بۊ قرار بيگيفته و آهنگ نيويشتن و شعر خواني شرۊع بۊگۊده.
۸
دروازه قزوین مشهورترین و معروف ترین دروازیه تئران بو در عصر قاجار. ا دروازه خود شوهرتا مدیون سفر جهانگردان و اروپائیان ایسه که به تئران سفر گودیدی و به دلیل اون که همه اوشان تقریبن از ا دروازه وارد شهر بوستیدی، هانه ویسی خوشانه سفرنامه میئن زیاد از ا دروازه صحبت کونیدی.
۹
يۊليسيس گرانت (1885-1822 م. 1459–1396 گیلکی) آمريكا هیجدهؤمی رئيسجؤمۊر بۊ. گرانتˇ اصلي نام هيرام بۊ. اۊن 27 آوريل 1822 اؤهايؤ مئن ايتا سۊتالˇ كؤگا مئن بيچه ببؤسته. 4 مارس 1869 میان، گرانت هیجدهمیي آمريکا رئیس جؤمۊر بۊبؤسته ؤ سالمون پي جئس آمريکا رئیس کل دادگستري جۊلؤ قسم بۊخۊرده.
۱۰
ارنست بلؤخ أولي جهاني جنگˇ سرأگيتنˇ پس آلمان أجي جيويشته يؤ بۊشؤ برن (تۊيˇ سۊئيس). اؤره رؤزا لۊکزامبۊرگˇ تفکر أجي ويشته شناق پيدؤده يؤ اينˇ صلحخازي-ه پرستي؛ أمما أللأني مارکسيسم-ه توجه نگۊد ؤ جنگˇ تمنأبؤنˇ پسي وگرسه آلمان ؤ لايپزيکˇ دانشگه ميئن فلسفه درس بدأ.
۱۱
کونوس کی گیلکی میان اونه کونوس, کُنوس گده و مازرونی میان اونه کنس و کندس دوخانید ، ایتا میوه ایسه گولسرخیان کوگا جه و سرده کونوس (Mespilus) جه ایسه و سئو و گولابی ، به ، زالزالک و خوج امره ایته خانواده ایسه. اَ میوه گیلکی مین پنج میجیکی و پنج توشک هم دوخانید. کونوس ایتا پئیزی میوه ایسه و اونه دورون پور ویتامین a، b، c دره. کونوس مزه گاگلف شیرین و آبچ ایسه.
۱۲
مأمدخان قاجار قوانلو، ملقب به کاشفؤسسلطنه، مشهور به چايکار، 1319 ه.ق چايیيه لاجؤن ِ مئن کشت بئوده و اينِ کار بئيته و بوبؤ ايرانِ چأيی پئر.
آنتؤن چخؤف. ۱۵۸۹ اسفندار ما، محمدحسن معجۊني يکته نمايش رشتˇمئن ببرده صحنه سر چخؤف أجي کي اينˇ زبؤن گيلکي بۊ. اي نمايشˇ مئن چخؤفˇ دۊ ته نمايشنامه (خرس ؤ خاستگاري) کي مريم نژاد ايشؤنه وگردؤنه بۊ به گيلکي اجرا بۊبؤ.
۳
زنأکؤنˇ بینالمللي رۊز، اي رۊزˇ مراسمؤنˇ تمرکۊز زنأکؤنˇ حۊقۊقˇ جي دفاع گۊدن ؤ قدردؤني ؤ عشق به زن ؤ مؤعرفيˇ ايشؤنˇ به دس بأرده'ن ؤ فعاليتؤن؛ ايقتصادي ؤ سياسي ؤ ايجتماعي زمينه'نˇ ميئن ايسه.
۴
گونبد قابوس؛ زياری شاهؤن، فرهنگ و ادبيات و علوم ِ پيشرفت ِ واسی خيلی تلاش بئودن و حتا زياریئن ِ جی، دو نفر کتاب بنويشته دأنن: قابوس بن وشمگير و کيکاووس بن اسکندر. قابوسنامه، هی کيکاووس بن اسکندر ِ شی ايسه.
تویوتومی هیده یوشی. هیده یوشی ابتدا اودا نوبوناگا دوده بوبوسته و بعد نوبوناگا موردن اونه جانشین بوبوسته و اونه دونباله راهه بیگیفته و ژاپون ایجایی وستی بجنگسته و موفق بوبوسته ژاپون فتح بوکونه.
مروان برغۊثي ىکته فلسطيني سياستمدار ؤ نظامي فرمانده ايسه فتحˇ جۊمبشˇ جي کي سال ۲۰۰۲ ميلادي تايسه، چار نفر اسرايلي ؤ ىک نفر ىۊناني کۊشتنˇ اتهام ئبه زندان دره.
۱۰
نعناع گیاهی ایسه علفی و چند ساله.اونه گلان بسته به نوع نعناع ممکنه قرمز، ارغوانی یا سفید ببه. نعناع مناطق معتدل و آفتابگیر مین به خوبی رشد کونه. نعناع جه قدیمان به عنوان ایته گیاه معطر و اشتها آور و دستگاه گوارش ناراحتی ره بکار شویی. بقراط علم طب پئر نعناع جا خو نوشتهان مین یاد بوگوده.
۱۱
سۊرخˇ ميدؤن. مؤسکؤ ىؤنزه ميليۊن ؤ پؤنصد ؤ سۊ هيزار نفر جمعيت دأنه ؤ مؤسکؤ رۊخؤنˇورجه نأى. کرملينˇ کاخ، دئباري قلعه ؤ سأنت باسيلˇ کليسا اي شهرˇ ميئن نأى.
۱۲
خونی تخت، ايتا ژاپونی فيلم و اونه كارگردان آكيرا كورو ساوا ايسه و سال 1957 م چگوده بوبوسته. اَ فيلم اقتباسی ايسه ويليام شكسپير نمايش نامه جا.
محمد معين. دوكتور معين بنا به نيما يوشيج وصيت كه اونا خو آثار چاپ ره اینتخاب بوگوده بو بعد موردن نیما به همکاری چند نفر دیگه کیتاب افسانه و دويست و شصت و ایته رباعی نيمایا ایته كیتاب مئن به ایسم "افسانه و رباعيات" چاپا گوده.
۴
حیران. حیران دهستان در فاصلیه 28 کیلومتری آستارا به اردبیل واقع ببوسته که از سمت شومال به کشور آذربایجان از جنوب به تالش کوههان ، از شرق به شهر آستارا و عنبران محله و از غرب به اردبیل متصل ایسه.
۵
صفی آبادˇ کاخ. صفی آباد كاخ ایته کوه جور نها که او کوه موشرف ایسه به بهشهر. ا كاخ جی جومله تاریخی بناهان صفويه دوره ایسه كه قاجار دوران مئن به علت بی توجهی به كلی ویرانا بو ، ولی در عهد پهلوی با رضاشاه دستور ، با هو اوسلوب و ويژگی معماری صفوی عصر دوبارده چاگوده ببو.ا دوره مئن هتویی اونه قدیمی محراب كه به مرور زمان خراب و مسدودا بو ، دوبارده بازسازی ببو.
۶
پارک لاله از بوستانان بوزرگ شهر تئران ایسه. ا پارک در سال ۱۳۴۵ چاگوده ببوسته و قبل از اون ایته منطقیه نظامی بو که برای اسبدوانی و رژه مورد ایستفاده ارتش قرار گیفتی.ا منطقه تا قبل از احداث پارک لاله جلالیه نامیده داشتی. ا پارک ۳۵ هکتار مساحت داره. ا پارک میئن گونههای متفاوت گیاهی موجود ایسه که موهمترین اوشان عبارتده از: چنار، اقاقیا و کاج.
۷
اسلامˇ زرین زمت کي اسلامˇ تاريخˇمئن، تيتي گۊدن ؤ پيش شؤنˇ زمت بۊ، اۊ زمتˇ بۊمؤنسه أثرؤن ؤ وؤتؤن أجي، چارؤمي ؤ پنجؤمي قرن هجري قمري (هشتؤمي قرنˇ ميلادي مئنه' جي تا سيزدهؤمي قرنˇ ميلادي مئنه) بنه.
محمد بشرا شاعر و پژوهشگر گیلانی سال 1316 رشت سرخبنده مین به دونیا بومو. بعد فیگیفتن دیپلم آموزش و پرورش مین استخدام ببسته. محمد بشرا علاوه بر شعر و ترانه سرایی، مردم شناسی، نمایشنامه نویسی، روزنامه نگاری و بازیگری فعالیت دیشتی.
۱۰
ریواس بومی آسیا شینه و به احتمال زیاد سیبری و یا هیمالیا کوهان شین ایسه . قرن شانزدهم اروپا مین کشت بستی. و بینیویشتان نیشان دهه که قبل میلاد مسیح چین مین به عونوان گیاه دارویی ایستفاده بستی.
انزلی موج شکن، موج شكنان زير نظر دو نفر روسی مهندس به ایسمان علی اف و پلاناتوف چاگوده ببوسته و ا بنای عظيما تيرای چوبی رو كه در دريا كف به رديف بکوبستده، چاگوده ببوسته.
۱۰
آستارا، دربارهٔ نام ا شهر گیدی که در آغاز هم آستهرو بو چون کاروانان و مسافران زمانی که به ا منطقیه موردابی ساحلی فارسدی ناچار بود اهسته تر حرکت بوکونید. همان نام آستهرو یا هَستهرو تالشی به مرور تبدیل به آستارا ببوسته. در عنبران محله مردوم هنوزم به ا شهر اوستورو گیدی.
۱۱
روح انگیزماسال مین به دونیا بامو، کوچیکی جا تالشی آواز بیشنوسته و اونه باموته (باموخته). روح انگیز "تالش آواز بانو" نام بیگیته.
۱۲
آخرای بهمن سالˇ 1287 خورشیدی، "گیلان کمیتیه مشروطه چیان"، تصمیم بیگیته ایتا راهپیمایی طولانی مودت را تاوده "تئران" فتح گودنˇ واسی. ا تصمیم تارئخ 22 تیرˇ 1288 خورشیدی ایتفاق دکفه و تئرانا گیرده و "ممد علیشاه" به "روسیه" فرار کونه. روزˇ شانزدیه محرم 1327 ه.ق گيلانˇ مشروطه چیان به فرماندهیˇ "سردار محيی" و "حسين خان کسمايی" به "رشت مديريه باغ" حمله کونده و "آقابالاخان سردار افخم" حاکمˇ گيلانا کوشده و تمام گیلانا به کونترل خودشان در آرده.