لاجؤن

Wikipedia جي
پرش به ناوبری پرش به جستجو


لاجؤن
ايته تاتايي لاهیجانˇ جه

کلي اطلاعات

رسمي نام : لاهیجان
کشور : ایران Flag of Iran.svg
اۊستان : گيلان
محلي نام : لاجؤن، لایجؤن
قديمي نامان : دارالاماره
مردۊم
جمعيت ۱۰۱٬۰۷۳ نفر
زوان: گيلکي
مذهب: شيعه
طبيعي جۊغرافي
پيلئکي: ۴۰۷ کيلۊمتر مربع
بۊلندي گرˇ جه : ۴ متر
آو ؤ هأوا
سالانه دما ميانگين:  ۱۶/۱ درجه سانتي‌گراد
سالانه وارش :  ۱۴۵۵/۲ ميلي‌متر
ايته سالˇ جرندي رۊجان: ۱۷ روج
شأرˇ اطلاعات
شأردار : یۊسؤف قيامتيۊن
سؤغات : بج، چئي، کۊکي، کلۊچه
تلفؤنˇ پيش‌شۊماره : ۰۱۳
اينترنتي ساىت : لاجؤنˇ شأرداري


لاجؤن یا لایجؤن یا لاجان یک‌ته خؤرۊم ؤ قشنگˇ شهرˇ اسمه، گیلانˇ مئن. اي شهر، کۊهپایه‌نˇ مئن هننأ ؤ اۊنˇ چئي باغؤن معرۊف ایسسن. امما لاجؤنˇ قشنگي خالي اينˇ کۊه ؤ سرسبزي شي نیه. لاجؤنˇ خؤنهٰ‌ن ني اي شهره خؤرۊمأ گۊدن.

لاجؤن، کلسیا طرفˇ جي کاسپی دریا خؤنه، خۊرتابˇ جي لنگؤرۊدˇ همأ همسایه ایسسه، نسا طرفأ جي دیلمانˇ همأ و خۊرخۊس طرفˇ جي‌ام اسسؤنه همأ همسایه ایسسه. اي شهرˇ جۊغرافی مقر ایسسه: خۊرتابˇ 50 درجه و کلسيایˇ 37 درجه و 11 دئقه. کشوري تقسیماتˇ مئن، لاجؤن، گیلانˇ اوستانˇ مئن و ایرانˇ کلسیا طرف هننأ.

سال 1580، لاجؤنˇ جمعیت 72950 نفر بو.[۱] اي شهر، گیلانˇ رۊخؤنه‌ٰنˇ رۊتˇ سر بنا ببؤ.

لاجؤن(شهرستان) دۊتته شهر دأنه که رودبنه و مرکزی ایسسن و دوتته بخش ؤ هف‌ته دهستان دأنه به اي نامؤن: رۊدبنه، شيرجؤپۊشت، آهیندان، بازکيئگۊراب، لفمجؤن، لیلسسان و لَیل. لاجؤنˇ شهرستان، 1580 آمارˇ جي، 162898 نفر جمعیت دأنه.[۱]

اي شهرˇ مردۊم گیلک ايسسن ؤ ایشؤنˇ زوؤن گیلکی یه. لاجؤنی‌ئنˇ گیلکی، گیلانˇ افتؤورس ؤ مرکزˇ گیلکي همأ انني فرق دأنه. لاجؤنˇ آب ؤ هوا ني مرطۊب ؤ خؤبه ؤ اۊنˇ کۊه‌پایه‌ٰنˇ هوا سرده.

کشوري تقسیمان[دچينواچين]

اي شهرستؤن دارای دۊ ته بخش ؤ هف ته دهستؤن به ایسمانه جیر ایسه:

شهرؤن: لاجؤن.

شهرؤن: رودبنه

لاجؤنˇ تاريخ[دچينواچين]

بناگۊدن[دچينواچين]

پنجؤمي ؤ شيشؤمي قرنؤنˇ مئنه کي گيلانˇ مئن اولي شهرنيشتنˇ نمونه‌ٰن گۊل کؤنه[۲] ؤ هي زمته کي لاجؤن به عنوانˇ ىکته شهر بوتؤنسه مردومه خۊ دؤرˇور جمأکۊنه. البته کتابؤنˇ مئن، لنگرۊد ىا هؤسم (رۊدسرˇ مئن)ˇ جي‌م نؤم ببؤرده بۊبؤ اما نأ به عنوانˇ ىکته شهر.[۳]

امرۊزˇ لاجؤنˇ مقر، سومي مقري ايسه کي شهر اۊنˇ مئن بنابۊبؤ؛ اي شهر اول دفأ چؤفؤلˇ مئن بنابۊبؤ، بازکياگورابˇ جۊنۊبي طرف ؤ شيمرۊدˇ ورجه. بازۊن بۊشؤ داخلˇ طرف ؤ سراخره بمأ هئره کي امرۊز لاجؤن دۊخؤنده بنه.[۴] لاجؤن جؤغرافيا جۊري قرار بىته کي اينˇ فاصله درىا جي، سيودˇرۊ جي، کوهؤنˇ جي باني مازندرانˇ گيلکؤنˇ سامؤنˇ جي ىک قدره ؤ تقريبن برابره.[۵]

نؤم[دچينواچين]

راجه به لاجؤنˇ اسم ای فرضیه هننأ که لاه پألوی زوانˇ مئن ابریشمˇ معنیه دئنه و حتتا بورهانˇ قاطعˇ مئن «سورخˇ ابریشمی پارچه» معنی ببؤ. جان یا جؤن نی مکان و جیگه پسونده. در نتیجه، لاجؤن بنه: ابریشمˇ شهر یا ابریشم-جیگه.

تاريخ[دچينواچين]

آل بۊىه حکومت کي سربرسه ؤ اسماعليلئنˇ تهديدˇ جي کي، ناصري شيعهٰ‌نˇ (ىکته خال، زىدي‌ئنˇ جي کي ايشؤنˇ سرکرده ناصر کبير بۊ) مرکز هؤسمˇ جي بۊشؤ لاجؤن کي شيشؤمي قرنˇ پسي پۊر مؤهم بۊبؤ بۊ. هينˇ وأسي گيلؤنˇ شرقˇ مئن لاجؤن ؤ غربˇ مئن فؤمن بۊبؤن اداري مرکز اما هيته نۊتؤنسن ملۊک‌الطواىفي وضعىته عوضأکۊنن ؤ ىکته ايجاناىي مرکزي واحد چاکۊنن.[۶]

جهانˇ نقشه که يک‌ته مراکشی نقشه‌کش به نام ادریسی بکشه. (827 دیلمی، 1154 میلادی)

قدیم، لاجؤن، ابریشم و نوغؤنˇ جی درآمد دأشت ؤ اي صنعت/کشاورزی لاجؤن و لاجؤنی‌ئنˇ اقتصادˇ مئن خیلی تأثیر دأشت. چیی صنعتأنی لاجؤنˇ مئن هنوز حرفˇ اوّله زئنه.

وختی عربؤن و اسلامی خلیفه‌ٰن گیلانˇ سر فوخوتن، لاجؤن ببؤ «دارالاماره» و «دارالامان». امما بازون کم-کمی هنده وگرسه و اوّل ببؤ «لاهیجان المبارک» و بازون ببؤ «لاهیجان» که فارسی مئن هو لاجؤنه.

سال 705 هجری قمری، اؤلجاىتؤ لاجؤنه بیته و بازون امير تىمۊر اونه لشکرکشی بوده. تیمورˇ پسی، سید امیر بیک و اونˇ نواده‌ٰن که کیایی سادات بؤن، لاجؤنˇ سر حوکومت گودن. کیایی‌ئنˇ فگرسنˇ پسی، صفوی حاکمؤن ای شهرˇ مئن حوکومت گودن. اؤلجاىتؤ زمت، لاجؤنˇ مئن سکّه ضرب بنأ بو.

لاجؤنˇ پیلگی و عظمت، خان احمد خانˇ زمتˇ شه. هیچ حاکمی، خان احمد خانˇ موسؤن قدرت و اقتدار نداشت. 1000 هجری قمری، شوال، شاه عباس صفوی وختی که خان احمد خانه اواره بوده، بمأ لاجؤن و دستور بدأ خان احمد خانˇ باغه خرابأ کونن. ای باغ، باغی بو که خان احمد خانˇ قصر جولؤ هننأ بو و اونˇ مئن انواع و اقسام گولؤن و میوه‌ٰن دبو. شاه عباس او باغه زمینˇ بازی و چؤگان چاگوده و اونˇ دؤره دار بکاشته. خان احمد خانˇ فگرسنˇ پسی، چون زأک نداشت، ده کیایی‌ئنˇ جی اثری نمؤنسه و گیلان که تا ای زمت ایرانˇ جی سیوا بو، ده ببؤ یک‌ته ایرانˇ ولایتؤن.

  • بعدها، جنگلی‌ئنˇ ماجرا مئن، لاجؤن یک‌ته از ایشؤنˇ مراکز بو.
  • ادریسی نقشه جی معلومه که لاجؤن چنی اهمیت داشت. نقشه مئن،...

(وا واگردؤن ببی: This is illustrated through an ancient map such as this on. Lahijan is located a little below the center of the image. The map is inverted with the south representing the top portion of the map and the north representing the lower portion. Other famous regions such as the Caspian Sea with four islands, the provinces of Khorasan, Fars and the Alborz mountain range are also illustrated.)

کارسنه'ن[دچينواچين]

لاجؤنˇ مئن تاهیسه چن‌ته سولو پیش بمأ دأنه. يک‌ته سال 703 هجری قمری بو که شهرˇ مئن طاعون دکته. يک‌ته سال 850 هجری قمری آتش‌سوزی بو و یک‌ته نی روسؤنˇ اشغال بو که سال 1725 میلادی ای سولو پیش بمأ. 1230 هجری قمری‌ام لاجؤنˇ مئن زمین‌لرزه بمأ و 1246 هنده طاعون دکته شهرˇ مئن و پور کوشتار بوده.


لاجؤنˇ شهردارؤن[دچينواچين]

Lahijan (13).gif

لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، ایرانˇ مجلسؤنˇ مئن[دچينواچين]

لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس شورای ملی» مئن (پألوی زمت)[دچينواچين]

لاجؤنˇ نماینده‌ٰن، «مجلس مؤسسان»ˇ مئن[دچينواچين]

لاجؤنˇ نماينده‌ٰن، «مجلس شورای اسلامی» مئن[دچينواچين]


تاریخی و تفریحی جیگه‌ٰن[دچينواچين]

ىکته دئني جيگه لاجؤنˇ مئن شىطان کۊ ايسه. در واقه اي شهر اي کۊهه دؤرأگۊده. شىطان کۊ ىا قديمتر شانشينکۊ، ىکته پيلئه سلˇ ورجه هنأ؛ اي سل ۱۷ جیریب ايسه ؤ ۴ متر جلفي دأنه. اي سل، شا عباسˇ صفوي زمت چاگۊده بۊبؤ ؤ دئبار اينˇ آؤˇ جي کشاورزيˇ به استفاده بنأبۊ. سل (استخر)ˇ مئن ىکته مئنپۊشته هنأ.

لاجؤنˇ عکسؤن Picture Gallery from Lahidjan
شیخ زاهدˇ اسسؤنه.


لاجؤنˇ پیله‌کسؤن[دچينواچين]

علمی[دچينواچين]

دکتر مأمدعلی مؤجتهدی گیلانی

نیکوکارؤن[دچينواچين]

ادبی[دچينواچين]

نقاشی، موسیقی و خطاطی[دچينواچين]


روزنامه نگار[دچينواچين]

سینما، تئاتر، تلویزیون[دچينواچين]

سیاسی و نظامی[دچينواچين]

تاجرؤن، بازاری‌ئن، صنعتکارؤن[دچينواچين]

مقبرۀ محمدمیرزا کاشف‌السلطنه

اربابؤن[دچينواچين]

باخی پیلˇکسؤن[دچينواچين]

لاجؤنˇ دانگشاهؤن[دچينواچين]

محله'ن[دچينواچين]

لاجؤن خۊ محلگي سيستم ئبه نؤمي ايسه. اي شهر هف ته قديمي محل دأشت ؤ بازين کم-کم اي محله'ن زيادأبؤن. هر محله خۊ حمام ؤ مچيد ؤ مىدؤن ؤ عزاداري دسته ؤ ديکؤن ؤ... دأشت. اي چاگۊدار هنۊزم لاجؤنˇ مئن هننأ ؤ هر سال محرم، عزاداري مئن اي محلگي سيستمه بئتر شأنه دئن. هر محله ىک شؤ خۊ عزاداري دسته' بيرين أبئنه ؤ شنه باخيˇ محله'ن. اۊ محله'ني که بازين اضافه بۊبؤن ني اي دابه رعاىت کؤنن. محله'نˇ حرکت، ساعتˇ عقربه'نˇ عکسه جؤز ىکته محله (مىدؤن) کي امام حسينˇ شبˇ هفت اينˇ نؤبه'.

لاجؤنˇ قديمي محله'ن: مىدؤن

مىدؤن[دچينواچين]

اي محله لاجؤنˇ جۊنۊبه ؤ قديمأ جي تا ايسه، تاجرؤنˇ جيگه بۊ ؤ قديم، اعىان ؤ أميرؤن اي محل نيشتن ؤ اؤره چارپادشا هننأ کي چار ته کىاىي پادشاه اؤره دفنن ؤ گۊلشنˇ حمام ؤ مچيد جامع ؤ ىکته حؤزهٔ علميه ني اي محله مئن هننأ. تکىه بر ؤ جؤرپۊشته ني اي محله مئن دره.

شأربافؤن[دچينواچين]

شأربافؤن ىا شعربافؤن ىا شۊرامحله، لاجؤنˇ شرقيجۊنۊب بنه ؤ ىکته قديمي ؤ پيلئه محله' کي اينه شعرباف محله ني دۊخؤنن ؤ پهلوي زمت کۊهستاني نؤمي بۊ. اي محله، نساجؤن ؤ وؤتنکسؤن ؤ شعربافؤنˇ محل بۊ ؤ گۊنن اي محله مئن نزديکˇ چار هزار ته أبريشم کشي چرخ ؤ ابريشمي پارچه وؤتنˇ دزگا'ن هننأبۊن.

خؤمرکلا[دچينواچين]

خؤمرکلا کي فارسي مئن اينه خميرکلاىه دۊخؤنن، لاجؤنˇ غربيشۊمال بنه ؤ لاجؤنˇ حاکم ؤاينˇ آدمؤنˇ خؤنه اي محل بۊ.

اؤردۊبازار[دچينواچين]

الؤن اي محله شهرˇ مئنه هننأ ؤ قديم، نظامي کاربرد دأشت.

گأبنه[دچينواچين]

اي محله قديمي خؤنه'ن هنۊزم نؤمي ايسه ؤ اکبريه مچيد اي محله مئن هننأ.

پؤردˇسر[دچينواچين]

اي محله، قديم لاجؤنˇ ديريني رهˇ سر بۊ ؤ اينˇ خشتˇ پؤرد ؤ ميوه ؤ ترˇبارˇ بازار نؤمئه.

کارئنسرئبر[دچينواچين]

اي محله لاجؤنˇ غربي طرف هننأ.

باخيˇ محله'ن[دچينواچين]

بازين کم-کمى هنده محله'ن ويشترأبؤن. جيرˇسر ؤ غرئباباد ؤ أميرشهيد ؤ آسئدمحمد ؤ حسن بيگدشت ؤ نخجيرکلاىه ؤ کؤبيجار ؤ آسئدحسين (شيشه گران) ؤ پؤمپˇبنزين ؤ کؤبنه ؤ...

لاجؤن دهاتؤن[دچينواچين]

آهندان دهستان روستاهان

بوجايه، كوه بنه، آهندان، سادات محله، ليالمان، دهسر، بالاتموشل، سوخته كوه، ميان محله زاكله بر، ازارستانكی، پائين تموشل، كوره بر، دره جير، نارنج لنگه، چی چی نيكوتی، گردكوه، چمندان، ازارستان، مازی كله، بندبن پائين، خورتای، هالوخانی، جيرگوابر، ملامحله چهل ستون، صالحبر، بندبن بالا، خرتاب، بيلاژمحله، شرم لنگه، قاضی گوابر، لواسی محله، دزدكسو، گلستان روستا، بالابيجارانكيش، راهدارخانه روستا، ميان گوابر، پائين بيجاران كيش، جورگوابر.

بازکیا گوراب دهستان روستاهان

بازكياگوراب، حاجی اباد، لاشيدان حكومتی، خالوباغ، توستان، سرشكه، كلشتاجان، ميان محله گلرودبار، دهسر، انارستان، چفل، شكاكم، ايشگاه، تبركلايه، بالامحله گلرودبار، بهادركلايه، سادات محله، دراپشتان، پائين محله گلرودبار، مال بيجار، دليجان.

لفمجان دهستان روستاهان

بالامحله پاشاكی، پايين محله پاشاكی، گوكه، بازارسرلفمجان، كياسرا، بالاشادده، پايين شادده، كلنگران، گوشكجان، شيوا، خوبده، بالامحله لفمجان، جوپيش، پائين محله لفمجان، لمك محله لفمجان، كردمحله، بازارده، لاحشر، بيجاربنه.

لیالستان دهستان روستاهان

چهارخانه سرپائين، ليالستان، ديزبن، بيجاربنه بالا، نخجيركلايه، شيخانبر، كوشال، قصابمحله، بيجاربنه پايين، گوراندان، نوبيجار، متعلق محله نوبيجار، سپهرپشت، كوچكده، سياهگوراب بالا، بيجاربسته سر، سياهگوراب پايين، الكی صحرا.

لیل دهستان روستاهان

سوستان، سطل سر، كوه بيجار، سرچشمه، زميدان، كتشال بالا، بيجارباغ، عليسرود، كاه بيجار، پائين محله زميدان، پائين گمل ، شيرين نسا، بالافيدره، گمل، سياه رودبار، مراددهنده، دانگايه، كتشال پائين، بنگبر، كوره، كردگاور، چلك، سراش، نارنج كلايه، تنازارود، رجب سرا، گلكش، رحيم اباد، پايين فيدره، گرمابرود، گردگرف، اميركلايه، گمل سرا، توساودشت، ستاراباد، زميدان بالا، ميشكاسر، زميدان سرا، رمضان بيجار، چهارخانه سر بالا.

رودبنه دهستان روستاهان

لاشيدان مطلق، پهمدان، حاج سليم محله، شاددهسر، اكبراباد، مهدی اباد، لاكمه سر، ايشگاه، صداپشته، شرفشاده، پايين محله رودبنه، شيخ علی كلايه، كهنه رودپشت، رعيت محله، يوسف ده، دموچال، چاروق دوزمحله، كنفگوراب، ميان محله رودبنه.

شیرجوپشت دهستان روستاهان

باركوسرا، بالارودپشت، بالامحله ناصركياده، كورنده، بين كلايه، سراجار، ارباستان، گاويه، حسنعلی ده، كچلام، حسن بكنده، شيرجوپشت بالا، نوشر، پائين محله ناصركياده، سحرخيزمحله، ايوان استخر، اميراباد، جيرباغ ، شيرجوپشت پائين، دهبنه، سيدمحله، فشوپشته، ناصركياده ميان محله، ميردرياسر، صيقل بنه، ميان محله چاف گاويه، اربوكلايه، تی تی پريزاد، متعلق محله ارباستان.


جیرنویس[دچينواچين]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
  2. مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.
  3. مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.
  4. مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.
  5. مردم سلول‌های ساختاری تاریخ‌اند. گفت‌وگو با افشین پرتو. گيله‌وا، ش۱۲۲.
  6. فقدان شهر، ویژگی اصلی تاریخ قدیم گیلان. ناصر عظيمي.
  7. [۱]
  8. كلوچه نوشين


باخی لینکؤن[دچينواچين]

بورینˇ پیوندؤن[دچينواچين]


گیلان خوانندان

هنگامه اخوان • فهیمه اکبر • رجبعلی امیری فلاح • محمود امین زاده • بابک • بانو روح انگیز • فرخ براری • احمد بیداریان • بنفشه • رمضانعلی پدیدپور • پریسا • فریدون پوررضا • اصغر جبلی • شاپور جفرودی • مرتضی جهانی • حسن جیلانی • بهمن حسین زاده • هوشنگ حقیقت طلب • اصغر حیدری • محمدحسن خورشیدی • حسن خوشدل • بهروز خیامی • فرامرز دعائی • بیژن راعی • مصطفی رحیم پور • روزبه رخشا • نسترن رستم زاده • حمید رضاپور • داوود رمضانی • اکبر رنجبر • مظفر زارع • سید علی زیباکناری • امیر زیباکناری • جواد شجاعی فرد • لعیا شمسی • علیرضاشوریده • شیرین • هادی طاهباز • احمد عاشورپور • محمد عذر خواه • منصور فانی • فرانک • فریده • حسین قوامی آبکناری • حسین لایقی • منوچهر محمدنژاد • شهین مدرکی • ناصر مسعودی • حسین مظفری • حسین مهربان • افسانه میر شکاری • ناصر ناصری • علی نوری • نیلوفر • هوشنگی • ناصر وحدتی •

گیلان بازیگران

کیومرث ملک مطیعی، ملکه رنجبر، مهدی هاشمی، ناصر هاشمی، سیروس گرجستانی، سوسن تسلیمی، حمیده خیرآبادی، ثریا قاسمی، پرویز صیاد، عباس امیری، رحیم نوروزی، علیرضا مجلل، فاطمه هاشمی، سید علی میری، شهرام حقیقت دوست، فرخ لقا هوشمند.

گيلان

گيلان

مرکز رشت
شأرستانؤن آستارا | أسسؤنه | املش | أنزلي | رشت | هۊسم (رۊدسر) | سياکل | ديلمان | شفت | سۊماسرا | هشتپر | رزوندي (رضوانشهر) | پره سر | فؤمن | لاجؤن | لنگؤرۊد | ماسال | خۊمام | خۊشکبجار | لشتˇ نشا | کۊچي أسبان | کياشأر | رۊبار | رستم آباد | تۊتکابؤن | مانگيل | لؤشان | بره‌سر | جيرينديه
دئني جيگه'ن

أکبريه مچيد | گۊلشنˇ حمؤم | شيطان کۊه | باغ محتشم | غازيانˇ پۊرد | رشتˇ شهرداری | کۊلافرنگي عمارت | ماسۊله | لاجؤنˇ تله‌کابین | رشتˇ مۊزه