آریزونا

Wikipedia جي
آریزونا ایالت ، آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤنˇ نخشه سر

آریزونا (اینگیلیسی:Arizona) ایتا آمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤنˇ خۊرخۊسي نسا ایالتˇ نام ایسه. آریزونا جه نسا مکزیک أمره ، جه کلسیا یۊتا ، جه خۊرتاو نئومکزیکو و جه خۊرخۊس کالیفرنیا أمره مرز دره. گرأند کنیؤنˇ دره کی آمریکا طبیعی و ملی نماد ایسه ، آریزونا دورون تا یۊتا ایالتˇ مرز واقع بوبوسته.[۱] جغرز کلسیایی صارا مئن کی پوشش جوغرافیایی استپی ایسه ، آریزونا جوغرافیا نیمه بیابانی و بیابانی و اونه آب و هوا گرم و خشک ایسه. راکی رشته کوه وأسی باعث بوبو کی اختلاف دما شب و روج مئن زیاد ببه. آریزونا ششمین پیله ایالت آمریکا مئن ایسه. ویشتر ایالتˇ جمعیت ، شهران دورون زندگی کونید و شهران فاصله گلف ایسه. قرن بیستم پسی ، آریزونا جمعیت زیاد بوبو و شهران و مناطق حومه رشد بوگوده. باخی باور دأرید کی آریزونا نام جه ایتا باسکی لوغت (haritz ona) جیگفته بوبوسته کی اونه معنی ″خوجیر بلوط″ ایسه. باخی نی عقیده دأرید کی آریزونا ایتا سرخپوستی لوغت به معنی ″کوچی بهار″ ایسه.[۲]

آریزونا پیلیگی ٢٩٥,٢٣٤ کیلومتر موربع ایسه و اونه مرکز و پیله ترین شهر فینیکس ایسه. ایالتˇ جمعیت سال ٢٠١٩ سرشوماری مئن ٧,٢٧٨,٧١٧ بو. آریزونا آب و هوا تابستان مئن گرم و زمستان دورون معتدل ایسه. آریزونا دورون جاذبه گردشگری پور وجود دره و أ ایالت مئن پارک ملی و خوجیر مناطق طبیعی و تاریخی جیگاهان فراوان نهأ. جه آریزونا معروفترین جیگاهان ، گرأند کنیؤنˇ دره و کولورادو روبار شأ نام بوردن.[۳]

سال ١٥٩٨ مئن ، اسپانیایئن به آریزونا ورود بوگوید و اونه مستعمره چگودید و تا سال ١٨٢١ ، آریزونا مستعمره و ایتا بخش جه اسپانیا امپراتوری بو. مکزیکˇ آزاتی پسی ، ایتا پاچه زمات دورون مکزیکˇ صارا بوبو. آمریکا ؤ مکزیکˇ جنگˇ پسی ، آمریکا بتأنسته آریزونا-یه فوسینه و ضمیمه خو قلمرو بوکونه. سال ١٨٥٤ مئن ، آمریکا به ازای ده میلیون دلار ، بطور کامل دو تا ایالت آریزونا و نئومکزیکو ، مکزیکˇ دولت ورجا بیه. هؤ سالان مئن بو کی اولین معدن مس آریزونا مئن واموجه بوبو و تا سال ١٩٥٠ ، مس اصلی ترین و پیله ترین صنعت ، آریزونا دورون بو. آریزونا ١٤ فوریه ١٩١٢ بطور رسمی بعنوان چهل و هشتمی آمریکا ایالت بوبوسته.[۴]

تاریخ[دچينواچين]

إسپانیایئن اولین اۊرۊپایئن بید کی سال ١٥٣٩ میلادی مئن ، آریزونا-یه ورود بوگودید. اوشان بیشناوسته بید کی آریزونا مئن معدن طلا فراوان نهأ. إسپانیایئنˇ اولیه سالان حضور ، ویشتر مذهبˇ تبلیغ و واموجستن طلا دوارسته. سال ١٧٧٥ مئن ، إسپانیایئن خوشانه اولین کله بست و جاجیگاه فورت توسان (اینگیلیسی: Fort Tucson) - (اسپانیایی زوؤن: Tucson Presidio) مئن چگودید. جه سال ١٨٤٨ ، آمریکا ؤ مکزیکˇ جنگˇ پسی، آریزونا ایتا آمریکایی ایالت بوبو و آمریکا صارا-یه اضافأ بوسته و آخر بسر سال ١٨٥٣ مئن ، آمریکا ، آریزونا نسایی صارا-یه مکزیک ورجا بیهه تا آریزونا بطور کامل ایتا آمریکایی ایالت ببه. آریزونا تاریخ غنی و پورقدمت ایسه و جه سابقه زمأت پور سرخپوستان جاجیگاه بو. آریزونا مرکز درگیری اۊرۊپایئن و آمریکا بومیان بو و جنگان زیادی اوشانه مئن ایتفاق دکفته. هسأ چهارده تا سرخپوستی کوگا (قبیله) ، آریزونا مئن زندگی کونید.[۵]

تخمین بزه بوبو کی سرخپوستان جه ١٢٠٠٠ سال پیش ، أ منطقه دورون ورود بوگودید. باخی جه سرخپوستی قبایل اوشانه سابقه و قدمت پور ایسه. ایتا جه قدیمی ترین آمریکا بومیان ، هوپی نام دره. هوپی مردومان جه قرن دوازدهم میلادی ، آریزونا مئن زندگی کونید. اوشانه محل زندگی قدیمی ترین محل زندگی آمریکا مئن ایسه.[۶]

جۊغرافی[دچينواچين]

گرأند کنیؤنˇ دره کی ایتا پارک ملی و طبیعی و آمریکا ملی نماد ایسه

آریزونا ابتدا ایتا قسمت جه نئومکزیکو ایالت بو اما جه فوریه ١٨٦٣ ، ایتا ایالت مستقل بوبوسته. آریزونا جه لحاظ زمین شناسی مورد توجه ایسه. گرأند کنیؤنˇ دره و کولورادو روبار دوتا توریستی و خوجیر جیگاه ، آریزونا مئن ایسید. آریزونا صارا-یه ، رشته کوه ، فلات ، روبارˇ حوضه و بیابانی زمینان سراسر حدود بوگوده. آریزونا ایالت ، آمریکا خۊرخۊسي نسا صارا مئن واقع بوبوسته. کولورادو فلات ، آریزونا کلسیا مئن ایسه. ایالتˇ نسا جه سه تا بیابان و کویر بنام سونوران (اینگیلیسی:Sonoran) ، موهاوی (اینگیلیسی:Mojave) و چی واوا (اینگیلیسی:Chihuahuan) شکل بیگیفته. آریزونا خۊرتاو نی جه بیابانی زمینان شکل بیگفته کی آریزونا مرکزی فلات جه سیوا بوبوسته. دو سوم آریرونا آب و هوا خۊشک و نیمه خۊشک ایسه. فقط ایالتˇ کلسیا مئن کی زمینˇ بولندی ویشتر به هوا ایپچه نم دره. آریزونا آب و هوا ، زمستان مئن معتدل ایسه و ویشتر روجان هوا آفتابی ایسه. هنه وأستی آریزونا زمستان مئن ایتا مقصد گردشگری تبدیل بوبو. ماه ژانویه مئن دمای میانگین ، فینیکس ، آریزونا مرکز دورون ، ١٨ درجه سانتی گراد ایسه. بولندˇ زمینان مئن گاهگلف یخبندان و طبیعی یخچال وجود دره. اما وارشˇ میانگین بیجیر ایسه. سه ماه تابستان مئن ، آب و هوا گرم و خۊشک و وارشˇ میانگین بیجیر ایسه. هنه وأستی ویشتر تالاب و روخانان خۊشکا بید. ماه جولای مئن ، فینیکسˇ میانگین دما روج مئن ٤١ درجه سانتی گراد و شب مئن ٢٧ درجه ساتیگراد ثبت بوبوسته. فینیکسˇسه ماه تابستانˇ وارشˇ میانگین ٧٥ میلی لیتر ایسه.[۷][۸]

موهاوی بیایان ، آریزونا نسایی مئن

جه ۱۱۳۹۹۸ مایل موربع (۲۹۵۰۰۰ کیلومتر موربع) ، پانزده درصد آریزونا مساحت مالکیت خصوصی شین ایسه. بقیه همه تانه زمینان عمومی و ملی ایسه کی شامل دولتی زمینان ، دامون و ملی پارکان و بأخی مناطق مخصوص کی سرخپوستان جاجیگاه شین ایسه. آریزونا دورون ، بیست و چهار تا پارک ملی وجود دره. گرأند کنیؤنˇ ملی پارک (اینگیلیسی: Grand Canyon National Park) ، ساگورو ملی پارک (اینگیلیسی: Saguaro National Park) و پتریفیدˇ ملی دامون (اینگیلیسی: Petrified Forest National Park) سه تا جه پیله ترین و معروفترین آریزونا پارکان ملی ایسید. گرأند کنیؤنˇ ملی پارک ، آمریکا معروفترین پارک ملی ایسه کی آریزونا کلسیا مئن قرار دره. اونه پیلگی ۲۷۸ مایل (۴۴۷ کیلومتر موربع) ایسه. کلورادو روبار و کولورادو فلات نی گرأند کنیؤنˇ کلسیا مئن واقع بوبوسته. گرأند کنیؤن ایتا خوجیر و معروف جیگا آمریکا و حتی جهان دورون بحساب أیه. کی اونه طبیعت و چشم انداز منحصر بفرد ایسه. یازده تا سرخپوستان خاستگاه و جاجیگاه ، گرأند کنیؤن دورون ایسه کی اوشانه سابقه هزاران سال پیش واگرده. هسأ گرأند کنیؤن موهمترین مقصد گردشگری ، آریزونا ایالت مئن ایسه و سالانه میلیون ها نفر ، جه نزدیک اونه فأندرید. گرأند کنیؤنˇ پارک درون برخی قسمتان بیست و چهار ساعته به روی مردوم وا ایسه و فعالیت دره.[۹]

ایالتˇ خالان[دچينواچين]

آریزونا ایالت پانزده تا بخش یا شهرستان دره. اوشانه میانی موهاوی شهرستان (اینگیلیسی: Mohave County) ویشترین قدمت دره (سال ۱۸۶۴ بنا بوبوسته). لا پاز شهرستان (اینگیلیسی: La Paz County) جوانترین و تازه بنا بوبوسته ایالتˇ شهرستان ایسه. ماریکوپا (اینگیلیسی: Maricopa County) ، حدود چهار میلیون جمعیت أمره ، پورجمعیت ترین ایالتˇ شهرستان ایسه. کوکونینو (اینگیلیسی: Coconino County) ۴۸,۳۳۲ کیلومتر موربع أمره پیله ترین و سانتا کروز (اینگیلیسی: Santa Cruz County) ۳,۲۰۶ کیلومتر موربع أمره کوچی ترین ایالتˇ شهرستان ایسه. [۱۰]

آریزونا شهرستانان[دچينواچين]

  • آپاچی
  • کوچیز
  • کوکونینو
  • هیلا
  • گراهام
  • گیرینلی
  • لا پاز
  • ماریکوپا
  • موهاوی
  • ناواخو
  • پیما
  • پینال
  • سانتاکرزو
  • یاواپای
  • یوما

آریزونا پیله شهران[دچينواچين]

  • گؤادالوپ
  • نسایی توسان
  • تمپه
  • یانگ تاون
  • گلن دیل
  • چأندلر
  • مسا
  • ال میریج
  • گیلبرت
  • فینیکس

آریزونا پورجمعیت شهران[دچينواچين]

  • فینیکس
  • توسان
  • مسا
  • چأندلر
  • گلن دیل
  • اسکاتسدیل
  • گیلبرت
  • تمپا
  • پیؤریا
  • سورپرایز

بطور کلی آریزونا ایالت ۲۶۵ شهر دره.[۱۱]

سربس[دچينواچين]

  1. About Arizona
  2. Grand Canyon State
  3. Where is Arizona Located?
  4. Short History
  5. Arizona State History
  6. Arizona’s Native American History
  7. Climate of Arizona
  8. Arizona Geography & Climate Map
  9. NATIONAL MONUMENT
  10. List of All Counties in Arizona
  11. Cities in Arizona