مرداويج

Wikipedia جي
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مرداويج، زيارˇ پسر، کردانشاهˇ گيلي پسرزئه کي ديلمؤنˇ شي ايسه ؤ اۊ زمت کي سامانئن خۊراسؤنˇ مئن ايسأبۊن، زيارئنˇ دؤلته بنابوده.

مرداويج اول قراتکينˇ همره ايجانا بۊ کي سامانئنˇ غؤلام بۊ ؤ نىشابۊرˇ حۊکۊمته دأشت. بازۊن اسفار بن شيرويهٰ نابۊدأگوده (۳۱۶ هجري قمري) ؤ کم-کمى بۊتؤنسه خۊ ديلمؤني ىارؤنه ورأىته ؤ تبرستان، قؤم، کرج، أبهأر، زنجان، همدان، اصفهان تا حلوانه بگيره.[۱][۲]

وختي لشکرکشي کأدبۊ همدأنه، وختي بۊشتؤسه کي همدانˇ مردۊم اينˇ خاخۊرزئه ابى اکراديسه بۊکۊشتن، ايشؤنˇ جي وحشتناکˇ انتقام بىته.[۳]

مرداويج دئباري دابؤن خۊش دأشت ؤ خأس اۊشؤنه زينده واکۊنه. فرمان بدأبۊ أنۊشيروانˇ جۊر،اين‌ئبه زر جي تأخت ؤ تاج چاکۊنن.[۴]

زياری‌ئن، 316 تا 470 هجری (928 تا 1077 ميلادی) گرگان و قومس و تبرستان و ديلم و گيلان و قزوين و ری و اصفهان و خوزستان مئن حوکومت کودن.

اين ِ تبار پئر طرفی فارسنه به گيلان ِ شاهان و مأر طرفی، رويان ِ اسپهبدانه فارسنه. وردان‌شاه، مرداويجِ جد، گيلکؤن ِ مئن قوردت داشت.

مرداويج تلاش کا دبو کی تا جيگايی کی تؤنه، خودشه عباسی خليفه‌ئن نوفوذ جی بيرين بأری. مردوايج، عباسی‌ئن ِ ره يه‌ته پيله تهديد بو. اون ِ فوتوحات، تا اهواز نی بوشو بو و خاستی کی بغداد طرف بشی و خليفهٰ شکست بدی. تا او زمات، هيچ حاکمی نيارست کی خليفه امره بجنگی و همه‌ته محلی شاهؤن، خليفه جی تاييد هگيتن. امّا مرداويج، خليفه امره کنار نومأ و سرآخر، گرمابه مئن، چن‌ته تورکی غولام، مرداويجه بکوشتن.

مرداويج ِ موردن ِ پسی، گيل و ديلم مردوم، مرداويج ِ برار وشمگيره دوجين بئودن پادشاهی ره. وشمگير خو برار ِ اقتداره نداشت و جنگی کی ديلمان ِ آل بويه امره بئوده بو، اصفهان و ری، زياری‌ئن دس جی بيرين بومأ و دکته آل بويه دس. وشمگير، شکار مئن، اسب جی بکته جير و بمورده.

سربس[دچينواچين]

  1. حقیقت، عبدالرفیع، (1354). تاریخ نهضتهای ملی ایران (مجموعه تاریخ و فرهنگ ایران) تهران: انتشارات بنیاد نیکوکاری نوریانی. ص۱۱۶و۱۱۷.
  2. سرتیپ‌پور، جهانگیر، (1370). نامها و نامداران گيلان، چاپ اول رشت، انتشارات گيلكان. ص۵۴۹و۵۵۰.
  3. مسعودی، ابوالحسن، (1367). مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: ترجمه و نشر کتاب. ص۷۴۷ تا ۷۴۹.
  4. مسعودی، ابوالحسن، (1367). مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: ترجمه و نشر کتاب. ص۷۵۰.