شؤروي

شؤروي Союз Советских Социалистических Республик جۊغرافي پيلئکي ۲۲٬۴۰۲٬۲۰۰ ک‌م² جمعيت پایتخت مؤسکؤ رسمي زوان رۊسي زوان — زبان اوکراینی (fa) — زبان بلاروسی (fa) جمعيت ۲۹۳٬۰۴۷٬۵۷۱ (۱۹۸۹) نيظام حۊکۊمت ٚ جۊر   لیست… شؤرايي جؤمۊري — پارلماني جؤمۊري — تک‌حزبي نيظام — فدراسيؤن — دیکتاتوری پرولتاریا (fa) جؤرترين مقام   لیست… میخائیل کالینین (fa) (۱۹۲۲ – ۱۹۴۶) — نیکولای شوورنیک (fa) (۱۹۴۶ – ۱۹۵۳) — کلیمنت ووروشیلوف (fa) (۱۹۵۳ – ۱۹۶۰) — لئونید برژنف (fa) (۱۹۶۰ – ۱۹۶۴) — آناستاس میکویان (fa) (۱۹۶۴ – ۱۹۶۵) — نیکولای پدگورنی (fa) (۱۹۶۵ – ۱۹۷۷) — لئونید برژنف (fa) (۱۹۷۷ – ۱۹۸۲) — واسیلی واسیلیویچ کوزنتسف (fa) (۱۹۸۲ – ۱۹۸۳) — یوری ولادیمیرویچ آندروپوف (fa) (۱۹۸۳ – ۱۹۸۴) — واسیلی واسیلیویچ کوزنتسف (fa) (۱۹۸۴ – ۱۹۸۴) — کنستانتین چرننکو (fa) (۱۹۸۴ – ۱۹۸۵) — واسیلی واسیلیویچ کوزنتسف (fa) (۱۹۸۵ – ۱۹۸۵) — آندری گرومیکو (fa) (۱۹۸۵ – ۱۹۸۸) — ميخائيل گۊرباچؤف (۱۹۸۸ – ۱۹۹۱) حۊکۊمت ٚ ريئيس   لیست… ولادیمیر لنین (fa) (۱۹۲۳ – ۱۹۲۴) — آلکسی رایکوف (fa) (۱۹۲۴ – ۱۹۳۰) — ویاچسلاو مولوتف (fa) (۱۹۳۰ – ۱۹۴۱) — ژوزف استالین (fa) (۱۹۴۱ – ۱۹۵۳) — گئورگی مالنکوف (fa) (۱۹۵۳ – ۱۹۵۵) — نیکلای بولگانین (fa) (۱۹۵۵ – ۱۹۵۸) — نیکیتا سرگیویچ خروشچف (fa) (۱۹۵۸ – ۱۹۶۴) — آلکسی کاسیگین (fa) (۱۹۶۴ – ۱۹۸۰) — نیکولای تیخونوف (fa) (۱۹۸۰ – ۱۹۸۵) — نیکولای ریژکوف (fa) (۱۹۸۵ – ۱۹۹۱) — والنتین پاولوف (fa) (۱۹۹۱ – ۱۹۹۱) — ايوان سيلایف (۱۹۹۱ – ۱۹۹۱) مۊقننه قۊوه شؤروي شؤرایان ٚ کؤنگره — شؤروي ايتحاد ٚ عالي شؤرا تفاقان تأسيس ٚ زمات ۳۰ دسامبر ۱۹۲۲ ايقتصاد پۊل ٚ واحد شؤروي رۊبل عددان ؤ نمادان اينترنت ٚ کؤد .su ايزؤ ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲ SU

شؤروي سؤسياليستي جؤمۊري‌ئن ٚ ايتحاد (رۊسي ميئن: Союз Советских Социалистических Республик) گه شؤروي (رۊسي: Совет؛ واگۊیه: سؤويت) دۊخانده بؤستي، ايته فدرال ٚ سؤسياليستي حکؤمت بۊ گه ۱۹۲۲ ميلادي سال ٚ ميئن قۊدرت بيگيفته و ۱۹۹۱ ميلادي مئن ني مۊنحل ٚ بؤسته. أ حۊکۊمت ايته ايتحاديه بۊ گه رۊسيه جه ؤ چن‌ته دئه جؤمۊري جه اۊراسيا کلسيا مئن تشکيل بؤستي. شؤروي کيشور-أ ايته تک‌حزبي نيظام گردانئي گه شؤروي کؤمؤنيست ٚ حيزب نام دأشتي. شؤروي نيشتنگا ؤ پيله‌شأر مؤسکؤ بۊ گه شؤروي رۊسيه سؤسياليستي فدراتيو ٚ جؤمۊري مئن نهأبۊ. شؤروي مۊهم ؤ پيله‌شأران ٚ ج شه لنينگراد (سن پترزبۊرگ)، کيئف، مينسک، تاشکند ؤ آلماتي-أ نام بؤردن. شؤروي مساحت ٚ نظر ج، دۊنیا أولي پيله سامان بۊ ؤ اۊن ٚ خۊرتاو تا خۊرخۊس ٚ فاصله ويشتر جه ۱۰ هيزار کيلۊمتر ؤ اۊن ٚ کلسيا تا نسا ني ويشتر جه ۷,۲۰۰ کيلۊمتر بۊ ؤ ۱۱ ته زماني منطقه دأشتي. أ کيشور ٚ سامانسر خۊرتاوي اۊرۊپا، کلسيايي اۊرۊپا، کلسيايي آسيا ؤ مرکزي آسيا-یأ فأرسئي.

أ سامان رۊسيه ۱۹۱۷ أنقلابٚ پسي به وؤجۊد بمؤ و رۊسيه أونٚ پيله‌ترين وخشٚ تشکيل دئه. دؤوۊمي جنگ جهاني پسي و همچنین سردٚ جنگٚ پسي، شؤروي و آمریکا بؤبؤستيد دۊنياٚ ابرقۊدرت و ايقتصادي مسائلٚ سر، بين‌المللي روابطٚ سر، نظامي فعاليتانٚ سر، فرهنگي روابط سر، و دانشٚ پيشرفتٚ سر مخصۊصاً فضايي دانشٚ رۊ تأثير دأشتيدي. أن سامانٚ مئن، تنا قۊدرت، شؤرويٚ کمۊنيستي حيزب بۊ و تنا مۊجازٚ حيزب هم هؤن بۊ.

جۊغرافيا

شؤروي، ۲۲٬۴۰۲٬۲۰۰ مۊربع ٚ کيلۊمتر مساحت دأشتي کي تقريباً اي شيشؤم ج زيمين ٚ مساحت-أ دربرگيفتي. اۊ زمأت ٚ مئن، پيله‌ترين سامان دۊنيا مئن بۊ. شؤروي مئن، ۱۱ته رسمي ساعت وؤجؤد دأشتي. بۊلندترين قۊله، کؤمؤنيسم ٚ کۊ بۊ کي شؤروي فۊگۊردأستن أمره و تاجيکستان ٚ جؤمۊري تشکيل بؤبؤستن ٚأمره، اؤن ٚ نام به اسماعيل ساماني کۊ تغيير پيدا بۊکۊد.

شؤروي کاسپئن دريا-أ ايران ٚ أمره تخسيم بۊکۊده بۊ. بايکال ٚ درياچه کي پيله‌ترين و عميق‌ترين شيرين ٚ آو ٚ درياچه دۊنيا مئن ايسه، أ سامان ٚ مئن بۊ.

سامانسران

شؤروي سامانسران مجمۊعاً ۶۰٬۰۰۰ کيلۊمتر بۊ کي اؤن ٚ ۴۰٬۰۰۰ (دۊ سۊوؤم) آوي سامانسران بيد. شؤروي، ج دۊوؤمي جهاني جنگ ٚ پسي تا خۊ فۊگۊردأستن، أ سامانان ٚأمره سامانسر دأشتي: آمريکا، ژاپؤن، چين، کلسيايي کؤره، مؤغؤلستان، أفغانستان، ايران (پئلوي ايران)، تۊرکيه، رۊمانيا، چکؤسلؤواکي، لهستان، فنلاند و نؤروژ.

ايقتيصاد

شؤروي ٚ پۊل ٚ واحد، شؤروي رۊبل بۊ. أ پۊل ٚ واحد، ايته جايگۊزين تزاري رۊبل ٚوأسي بۊ. تؤزيع، نه برأساس ميزان کار بلکي برأساس کؤمؤنيسم ٚ قوانين صۊرت گيفتي. شؤروي أوائل ٚ زمأت، ايته برنامه دأشتي به‌نام نِپ کي ولاديمير لنين، کارگران ٚ تشويق ٚوأسي چأکۊده بۊ؛ کي ج مارکس ٚ اؤصؤل فاصله دأشتي و سرمايه‌دأري بۊ. معمۊلاً ج أ حرکت، به‌عؤنوان ايته انتقاد ج لنين ياد به.

وعدي دؤره، استالين ٚ پينج‌ساله برنامه بۊ. أ دؤره مئن شؤروي صنعتي بؤبؤست و دؤباره رسماً سؤسياليستي بؤبؤست. ج أ برنامه، به‌عؤنوان سؤسياليسم پينج سال ٚ مئن ني نام بؤرده به. ألبته أ برنامه، ۵ سال ٚ مئن أنجام نؤبؤست و تا ۷ سال طۊل بکشه.

کيشوري تخسيمان

شؤروي (۱۹۵۶ — ۱۹۸۹)
	بيدۊق	جؤمۊري	پایتخت	شؤروي نخشه
۱		أرمنستان	ايروان	Republics of the Soviet Union
۲		آذربایجان	باکۊ
۳		بلارۊس	مينسک
۴		استؤني	تالین
۵		گۊرجستان	تفليس
۶		قزاقستان	آلماتي
۷		قرقيزستان	بیشکک
۸		لتؤني	ریگا
۹		ليتواني	ويلنيۊس
۱۰		مؤلداوي	کيشيناو
۱۱		رۊسيه	مؤسکؤ
۱۲		تاجيکستان	دوشنبه
۱۳		تۊرکمنستان	عشق آباد
۱۴		اۊکراین	کيئف
۱۵		اۊزبکستان	تاشکند

تاتاييان

• 
  شؤروي أمپرياليسم، اۊرۊپا و آسيا مئن کي کؤمؤنيستي سامانان-أ نشان دئه
• 
  خۊرتاوي بۊلۊک ٚ نخشه: پؤررنگ ٚ سۊرخ شؤروي، کمرنگ ٚ سۊرخ خۊرتاوي بۊلۊک ٚ سامانان، بنفش شؤروي مۊتحد تا ۱۹۴۸، زرد شؤروي مۊتحد تا ۱۹۶۰
• 
  تيران ٚ کؤنفرانس؛ ج راس به چپ: چيرچيل، رؤزولت، استالين
• 
  لنين و استالين، دۊته ج شؤروي ٚ رئبران
• 
  سيبري ٚ دۊرۊني جنگ
• 
  شؤروي ٚ بيرۊن شؤئؤن ج أفغانستان
• 
  أولي قره‌باغ ٚ جنگ
• 
  ۱۹۸۰ ٚ تاوستاني اؤلمپيک ٚ بازيان، مؤسکؤ
• 
  گاز-۱۳، ايته گران ٚ ماشين شؤروي مئن
• 
  گاز-۱۳، ايته گران ٚ ماشين شؤروي مئن

تيندار ٚ وانيويسان

• کؤمؤنيستي کيشوران ٚ فهرست
• شؤروي رئبران ٚ فهرست
• شؤروي فۊگۊردأستن
• کؤمؤنيسم
• رۊسيه