لاجان
از Wikipedia
| لاجؤن |
|
|---|---|
| Lahidjan | |
| رسمی نام | لاهیجان |
| کشور | ایران |
| اوستان | گیلان |
| قدیمی نامؤن | دارالاماره، دارالامان |
| اینترنتی سایت | http://www.lahidjanshora.ir |
| تلفونˇ پیششوماره | 0141 |
| مردوم/جوغرافی |
|
| جمعیت | 157897 |
| زوان | گیلکی |
| موختصات | خورتابˇ 50° 00′ - کلسیا 37° 12′ |
| زمات | UTC +3:30 |
| بولندی (دریا جی) | 4 متر |
| شهرؤن | |
| رودبنه، مرکزی | |
لاجان یا لاجؤن یا لایجؤن یکته خؤروم و قشنگˇشهرˇاسمه، گیلانˇ مئن. ای شهر، کوهپایهئنˇ مئن هننأ و اونˇ چیی باغؤن معروف ایسسن. امما لاجؤنˇ قشنگی خالی اینˇ کوه و سرسبزی شی نیه. لاجؤنˇ خؤنهٰن نی ای شهره خؤرومأ گودن.
لاجؤن، کلسیا طرفˇ جی کاسپین دریا خؤنه، خورتابˇ جی لنگرودˇ همأ همسایه ایسسه، نسا طرفأ جی دیلمانˇ همأ و افتؤزردی طرفˇ جیام اسسؤنه همأ همسایه ایسسه. ای شهرˇ جوغرافی مقر ایسسه: خورتابˇ 50 درجه و کلسایˇ 37 درجه و 11 دئقه. کشوری تقسیماتˇ مئن، لاجؤن، گیلانˇ اوستانˇ مئن و ایرانˇ کلسیا طرف هننأ.
سال 1580، لاجؤنˇ جمعیت 72950 نفر بو.[۱] ای شهر، گیلانˇ روخونهٰنˇ روتˇ سر بنا ببؤ.
لاجؤن(شهرستان) دوتته شهر دأنه که رودبنه و مرکزی ایسسن و دوتته بخش و هفته دهستان دأنه به ای نامؤن: رودبنه، شیرجؤپوشت، آهیندان، بازکیئگوراب، لفمجؤن، لیلسسان و لَیل. لاجؤنˇ شهرستان، 1580 آمارˇ جی، 162898 نفر جمعیت دأنه.[۱]
ای شهرˇ مردوم گیلک ایسسن و ایشؤنˇ زوؤن گیلکی یه. لاجؤنیئنˇ گیلکی، گیلانˇ افتؤورس و مرکزˇ گیلکی همأ اننی فرق دأنه. لاجؤنˇ آب و هوا نی مرطوب و خوبه و اونˇ کوهپایهٰنˇ هوا سرده.
فهرست مندرجات |
[دچینواچین] کشوری تقسیمان
ا شهرستون دارای دو تابخش و هفت تا دهستون به ایسمانه جیر ایسه:
شهرون: لاهیجان.
شهران: رودبنه
[دچینواچین] لاجؤنˇ گوذشتهٰن
قدیم، لاجؤن، ابریشم و نوغؤنˇ جی درآمد دَشت و ای صنعت/کشاورزی لاجؤن و لاجؤنیئنˇ اقتصادˇ مئن خیلی تأثیر دَشت. چیی صنعتأنی لاجؤنˇ مئن هنوز حرفˇ اوّله زئنه.
راجه به لاجؤنˇ اسم ای فرضیه هننأ که لاه پألوی زوانˇ مئن ابریشمˇ معنیه دئنه و حتتا بورهانˇ قاطعˇ مئن «سورخˇ ابریشمی پارچه» معنی ببؤ. جان یا جؤن نی مکان و جیگه پسونده. در نتیجه، لاجؤن بنه: ابریشمˇ شهر یا ابریشم-جیگه.
وختی عربؤن و اسلامی خلیفهٰن گیلانˇ سر فوخوتن، لاجؤن ببؤ «دارالاماره» و «دارالامان». امما بازون کم-کمی هنده وگرسه و اوّل ببؤ «لاهیجان المبارک» و بازون ببؤ «لاهیجان» که فارسی مئن هو لاجؤنه.
سال 705 هجری قمری، اولجایتو لاجؤنه بیته و بازون امیر تیمور اونه لشکرکشی بوده. تیمورˇ پسی، سید امیر بیک و اونˇ نوادهٰن که کیایی سادات بؤن، لاجؤنˇ سر حوکومت گودن. کیاییئنˇ فگرسنˇ پسی، صفوی حاکمؤن ای شهرˇ مئن حوکومت گودن. اولجایتو زمت، لاجؤنˇ مئن سکّه ضرب بنأ بو.
لاجؤنˇ مئن تاهیسه چنته سولو پیش بمأ دأنه. يکته سال 703 هجری قمری بو که شهرˇ مئن [[طاعون] دکته. يکته سال 850 هجری قمری آتشسوزی بو و یکته نی روسؤنˇ اشغال بو که سال 1725 میلادی ای سولو پیش بمأ. 1230 هجری قمریام لاجؤنˇ مئن زمینلرزه بمأ و 1246 هنده طاعون دکته شهرˇ مئن و پور کوشتار بوده.
لاجؤنˇ پیلگی و عظمت، خان احمد خانˇ زمتˇ شه. هیچ حاکمی، خان احمد خانˇ موسؤن قدرت و اقتدار نداشت. 1000 هجری قمری، شوال، شاه عباس صفوی وختی که خان احمد خانه اواره بوده، بمأ لاجؤن و دستور بدأ خان احمد خانˇ باغه خرابأ کونن. ای باغ، باغی بو که خان احمد خانˇ قصر جولؤ هننأ بو و اونˇ مئن انواع و اقسام گولؤن و میوهٰن دبو. شاه عباس او باغه زمینˇ بازی و چؤگان چاگوده و اونˇ دؤره دار بکاشته. خان احمد خانˇ فگرسنˇ پسی، چون زأک نداشت، ده کیاییئنˇ جی اثری نمؤنسه و گیلان که تا ای زمت ایرانˇ جی سیوا بو، ده ببؤ یکته ایرانˇ ولایتؤن.
- بعدها، جنگلیئنˇ ماجرا مئن، لاجؤن یکته از ایشؤنˇ مراکز بو.
- ادریسی نقشه جی معلومه که لاجؤن چنی اهمیت داشت. نقشه مئن،...
(وا واگردؤن ببی: This is illustrated through an ancient map such as this on. Lahijan is located a little below the center of the image. The map is inverted with the south representing the top portion of the map and the north representing the lower portion. Other famous regions such as the Caspian Sea with four islands, the provinces of Khorasan, Fars and the Alborz mountain range are also illustrated.)
[دچینواچین] لاجؤنˇ شهردارؤن
- علی اصغر فیاض فاضلی
- پورقاسمی
- باقری
- برهانی
- گنجی (سال 1581 جی تا هیسه انتصاب ببؤ).
[دچینواچین] لاجؤنˇ نمایندهٰن، ایرانˇ مجلسؤنˇ مئن
[دچینواچین] لاجؤنˇ نمایندهٰن، «مجلس شورای ملی» مئن (پألوی زمت)
- میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی (۱)
- اسماعیل آیتاللهزاده رشتی (۳)
- سید کاظم سرکشیکزاده (اتحاد)(۵)
- محمود رضا (طلوع) (۶،۷)
- احمد صفاری سالار مؤید (۸،۹،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳)
- دکتر رضا رادمنش (۱۴)
- حسن ارسنجانی (۱۵)
- غلامحسین ابتهاج (۱۶)
- مهندس شمسالدین علمی غروی (۱۷)
- سرتیپ محمدعلی صفاری (۱۸،۱۹،۲۰)
- باقر پژند (۲۱)
- علیاصغر فیاض فاضلی (۲۲،۲۳)
- نادر ادیب سمیعی (۲۳)
- دکتر جعفر عادلی رانکوهی (۲۴)
- مهدی آستانهای (دوره ۲۴)
[دچینواچین] لاجؤنˇ نمایندهٰن، «مجلس مؤسسان»ˇ مئن
- دکتر علی امینی (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
- علیاکبر تاجر نهاوندی (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
- محمود رضا (طلوع) (اوّلی مجلس مؤسسان، ۱۴۹۹ دیلمی)
- کاظم صفاری (دوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۲۳ دیلمی)
- علیاصغر فیاض فاضلی (سوّمی مجلس مؤسسان، ۱۵۴۱ دیلمی)
[دچینواچین] لاجؤنˇ نمايندهٰن، «مجلس شورای اسلامی» مئن
- ارسلان فلاح حجت انصاری (دوره ۱)
- کامل خیرخواه گیلده (۲ و ۳)
- بهرام یعقوبی بیجاربنه (۴)
- ایرج ندیمی (۶ و ۷)
- یوسف قاسمی گولک (۸)
[دچینواچین] تاریخی و تفریحی جیگهٰن
| لاجؤنˇ عکسؤن | Picture Gallery from Lahidjan |
- شیخ زاهدˇ اسسؤنه. (قرن هشتم هجری قمری شی ایسسه و لاجؤن-لنگرودˇ جاده مئن هننأ).
- چارپادشا مسجد. (تیموریانˇ زمتˇ شی ایسسه که الؤن سردارˇ جنگلˇ خیابؤنˇ مئن هننأ.
- میرشمسالدینˇ اسسؤنه.
- اکبریه مسجد.
- لاجؤنˇ مسجدجامع
- گولشنˇ حمام.
- بامˇ سبز (شیطان کو)
- لاجؤنˇ سل.
- چیی موزه (گنجینهی چای ایران. هم موزه ایسسه و هم کاشف السلطنه قبر)
- تلهکابین.
- خشتˇ پورد.
- سوستانˇ سل.
- امیرکلایه سل.
[دچینواچین] لاجؤنˇ پیلهکسؤن
[دچینواچین] علمی
- دکتر مأمدعلی مؤجتهدی، (ریاضی اوستاد، صنعتی شریفˇ دانشگا بناگودنکس و البرزˇ دبیرستانˇ مودیر)
- دکتر هوشنگ منتصری، ریاضیدان، تبریزˇ دانشگا رییس (سابق) و کرمانˇ اؤستنˇ اؤستاندار (سابق).
- دکتر رضا رادمنش (توده حزبˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) مجلس شورای ملی مئن، فیزیکˇ اؤستاد، لایپزیگˇ دانشگا مئن)
- بهرام ناصرشریف، رؤدایلندˇ مؤهندسی کاخˇ رییس.[۲]
- دکتر مأمد محققی لاهیجی
- علی لاهیجی (مورخ)
- هومن یوسفدهی (ادیب و مورخ)
- میرزا حسن لاهیجی
- مأمدباقر لاهیجی
[دچینواچین] نیکوکارؤن
- دکترمأمدرضا حکیمزاده لاهیجی (کهریزکˇ سالمندؤن و مألولینˇ آسایشگا بنأگودهکس)
[دچینواچین] ادبی
- بیژن نجدی (شاعر و نویسنده)
- مهرداد فلاح (شاعر نوگرا)
- حزین لاهیجی(شاعر بزرگ سبک هندی)
- مأمد امینی لاهیجی(متخلص به م.راما)
- لقائی لاهیجانی (شاعر)
- طالب لاهیجانی (شاعر)
- رضای لاهیجانی (شاعر)
- یحیی قاضی لاهیجانی گیلانی
- سرور مهکامه محصص لاهیجانی(شاعر)
- فتحالله صفاری لاهیجانی (شاعر)
- محمدقاسم صابر لاهیجانی (شاعر)
- مأمدحوسئن مهدوی(م.موید-شاعر)
- واصل لاهیجی (شاعر)
- قراری لاهیجی(شاعر)
- سعید لاهیجی(شاعر)
[دچینواچین] نقاشی، موسیقی و خطاطی
- اردشیر محصص (کاریکاتوریست)
- حوسئن محجوبی (نقاش و مهندس معمار)
- ابوالقاسم موسوی لاهیجانی (نقاش)
- مأمدقاسم لاهیجی حائری (خطاط)
- علی شکوری آهنگساز مقیم سوئد
[دچینواچین] روزنامه نگار
- عضدالاسلام لاهیجی(مدیر روزنامه سروش منتشره در تهران دوره مشروطه)
علی نوروزی مدیر مسئول و صاحب امتباز مجله توقیف شده خورشید نیمروز نویسنده کتابهای توقیف شده پراکسیس(اثار اقتصادی کارل مارکس) آنتی نازی و آنتی کاپیتالیسم متولد1347-لاهیجان
[دچینواچین] سینما، تئاتر، تلویزیون
- پرویز صیاد (از بازیگران سینمای ایران قبل از انقلاب)
- احمد میراحسان(منتقد هنر و ادبیات)
- رامین ناصرنصیر (بازیگر)
- آزاده صمدی (بازیگر)
[دچینواچین] سیاسی و نظامی
- دکتر ابراهیم حشمت ( پزشک و اجؤنˇ فرماندار، گیلانˇ جؤموری مئن)
- حسن ضیاظریفی
- غفور حسنپور اصل
- سرتیپ مأمدعلی صفاری(شاهنشایی ارتشˇ دریایی نیرو بناگودهکس، گیلانˇ سناتور و تئرانˇ سابقˇ شهردار)
- دکتر رضا رادمنش (توده حزبˇ فراکسیونˇ رییس (سابق) مجلس شورای ملی مئن، فیزیکˇ اؤستاد، لایپزیگˇ دانشگا مئن)
- سپهبد ابوالحسن سعادتمند
- مهندس رضا قطبی
- فریده قطبی(فرح دیبا (ایرانˇ آخری ملکه) مأر)
- آیتالله شیخ عبدالله لاهیجی
- ایرج ندیمی
- احمد قوام السلطنه، ایرانˇ قدیمی نخستوزیر که سالؤنˇسال لاجؤنˇ مئن زندگی گود.
- میرزا هادی خان دبیر رسایل لاهیجی
- میرزا کاظم خان صفاری
- علیاصغر فیاض فاضلی(لاجؤنˇ شهردادر و مجلس شورای ملی نماینده)
[دچینواچین] تاجرؤن، بازاریئن، صنعتکارؤن
- محمد میرزا کاشفالسلطنه
- سیفالله ابن ملک محمد پرهیزی (از کسبه و معتمدین قدیمی بازار لاهیجان)
- مأمدعلی بگلری (ایرانˇ کولوچه صنعتˇ بناگودهکس[۳])
[دچینواچین] اربابؤن
- حاجی میرزا ابوطالب (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
- حسین بهمن شکفته (حاجی بهمنی) (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
- محمدعلیخان امین دیوان لاهیجی (لاجؤنˇ قدیمی پیلˇ ارباب)
- قنبرخان چاردهی (قوام السلطنه مؤباشر)
- امانالله خان بهاءالسلطنه لاهیجی( مالک و معاون حکومت گیلان در دوره مشروطه)
- احمد قوام السلطنه (لاجؤنˇ رودبنه مالیک)
- احمد صفاری سالارمؤید
[دچینواچین] باخی پیلˇکسؤن
- مأمد ایمانی لاهیجانی
- مأمدجعفر لاهیجی
- شمسای زرین قلم فایق لاهیجانی
- مولانا کامی لاهیجانی
- حسن نخعی لاهیجانی
- سید احمد میرمطلبی لاهیجانی
- سراء دیلمی
- فخرالدین صادقی (نویسنده و برنامهنویس)
- شیخ زاهد گیلانی
- عبدالرزاق لاهیجی
- یوحنا دیلمی (عیسا مسیحˇ حواری)
- فیاض لاهیجی
- قطبالدین شریف لاهیجی
- محمدحسن غروی کوشالی
- عبدالحسین عترتی کوشالی
- عبدالکریم لاهیجی
- محمدعلی فیض لاهیجی
- عبدالله لاهیجی
- مهدی مهدوی لاهیجی
- محمد مهدوی لاهیجی
- سید محمد لاهیجانی
- سید ابوالقاسم لاهیجی
[دچینواچین] لاجؤنˇ دانگشاهؤن
- لاجؤنˇ دانشگا آزاد (فارسی: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان)
- تربیت مدرسˇ دانشکده.
- پرستاری و مامایی دانشکده.
- پیامˇ نورˇ دانشگا
- دیلمانˇ دانشگا (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی دیلمان)
- اندیشمند دانشگا (فارسی: دانشگاه غیر انتفاعی اندیشمند)
[دچینواچین] لاجان روستاهان
| آهندان دهستان روستاهان |
|
بوجايه، كوه بنه، آهندان، سادات محله، ليالمان، دهسر، بالاتموشل، سوخته كوه، ميان محله زاكله بر، ازارستانكی، پائين تموشل، كوره بر، دره جير، نارنج لنگه، چی چی نيكوتی، گردكوه، چمندان، ازارستان، مازی كله، بندبن پائين، خورتای، هالوخانی، جيرگوابر، ملامحله چهل ستون، صالحبر، بندبن بالا، خرتاب، بيلاژمحله، شرم لنگه، قاضی گوابر، لواسی محله، دزدكسو، گلستان روستا، بالابيجارانكيش، راهدارخانه روستا، ميان گوابر، پائين بيجاران كيش، جورگوابر. |
| بازکیا گوراب دهستان روستاهان |
|
بازكياگوراب، حاجی اباد، لاشيدان حكومتی، خالوباغ، توستان، سرشكه، كلشتاجان، ميان محله گلرودبار، دهسر، انارستان، چفل، شكاكم، ايشگاه، تبركلايه، بالامحله گلرودبار، بهادركلايه، سادات محله، دراپشتان، پائين محله گلرودبار، مال بيجار، دليجان. |
| لفمجان دهستان روستاهان |
|
بالامحله پاشاكی، پايين محله پاشاكی، گوكه، بازارسرلفمجان، كياسرا، بالاشادده، پايين شادده، كلنگران، گوشكجان، شيوا، خوبده، بالامحله لفمجان، جوپيش، پائين محله لفمجان، لمك محله لفمجان، كردمحله، بازارده، لاحشر، بيجاربنه. |
| لیالستان دهستان روستاهان |
|
چهارخانه سرپائين، ليالستان، ديزبن، بيجاربنه بالا، نخجيركلايه، شيخانبر، كوشال، قصابمحله، بيجاربنه پايين، گوراندان، نوبيجار، متعلق محله نوبيجار، سپهرپشت، كوچكده، سياهگوراب بالا، بيجاربسته سر، سياهگوراب پايين، الكی صحرا. |
| لیل دهستان روستاهان |
|
سوستان، سطل سر، كوه بيجار، سرچشمه، زميدان، كتشال بالا، بيجارباغ، عليسرود، كاه بيجار، پائين محله زميدان، پائين گمل ، شيرين نسا، بالافيدره، گمل، سياه رودبار، مراددهنده، دانگايه، كتشال پائين، بنگبر، كوره، كردگاور، چلك، سراش، نارنج كلايه، تنازارود، رجب سرا، گلكش، رحيم اباد، پايين فيدره، گرمابرود، گردگرف، اميركلايه، گمل سرا، توساودشت، ستاراباد، زميدان بالا، ميشكاسر، زميدان سرا، رمضان بيجار، چهارخانه سر بالا. |
| رودبنه دهستان روستاهان |
|
لاشيدان مطلق، پهمدان، حاج سليم محله، شاددهسر، اكبراباد، مهدی اباد، لاكمه سر، ايشگاه، صداپشته، شرفشاده، پايين محله رودبنه، شيخ علی كلايه، كهنه رودپشت، رعيت محله، يوسف ده، دموچال، چاروق دوزمحله، كنفگوراب، ميان محله رودبنه. |
| شیرجوپشت دهستان روستاهان |
|
باركوسرا، بالارودپشت، بالامحله ناصركياده، كورنده، بين كلايه، سراجار، ارباستان، گاويه، حسنعلی ده، كچلام، حسن بكنده، شيرجوپشت بالا، نوشر، پائين محله ناصركياده، سحرخيزمحله، ايوان استخر، اميراباد، جيرباغ ، شيرجوپشت پائين، دهبنه، سيدمحله، فشوپشته، ناصركياده ميان محله، ميردرياسر، صيقل بنه، ميان محله چاف گاويه، اربوكلايه، تی تی پريزاد، متعلق محله ارباستان. |
[دچینواچین] جیرنویس
[دچینواچین] باخی لینکؤن
[دچینواچین] بورینˇ پیوندؤن
| گیلان خوانندان |
|
فریدون پوررضا، ناصر وحدتی، شاپور جفرودی، حسن جیلانی، هوشنگ حقیقت طلب ، اصغر حیدری، محمدحسن خورشیدی، فرامرز دعائی ، مصطفی رحیم پور ، حمید رضاپور، بانو روح انگیز، مظفر زارع ، سید علی زیباکناری ، امیر زیباکناری ، جواد شجاعی فرد، لعیا شمسی ، علیرضاشوریده ، احمد عاشورپور، محمد عذر خواه ، منصور فانی ، ناصر مسعودی ، حسین مظفری ، علی نوری ، قاسم جبلی، حسین مهربان، هنگامه اخون. |
| گیلان بازیگران |
|
کیومرث ملک مطیعی، ملکه رنجبر، مهدی هاشمی، ناصر هاشمی، سیروس گرجستانی، سوسن تسلیمی، حمیده خیرآبادی، ثریا قاسمی، پرویز صیاد، عباس امیری، رحیم نوروزی، علیرضا مجلل، فاطمه هاشمی، سید علی میری، شهرام حقیقت دوست. |
| مرکز | رشت |
| شهرستانؤن | آستارا | اسسؤنه | املش | بندر انزلی | رشت | رضوانشهر | رودبار | رودسر | سیاکل | شَفت | سوماسرا | تالش | فومن | لاجان | لنگرود | ماسال |
| شهرؤن |
احمدسرگوراب | اسالم | آستارا | اسسؤنه | اوتاقور | املش | بازارجومه | برهسر | بندر انزلی | پرهسر | توتکابون | جیرنده | چابوکسر | چوبر | حویق | خشک ِ بیجار | خؤمام | ديلمان | رانکوه | رحيمآباد | روسسؤمآباد | رشت | رضوانشهر | رودبار | رودسر | رودبنه | سنگر | سیاکل | شفت | شلمان | سوماسرا | فومن | کلاچای | کوجسفان | کومله | کیاشهر | گوراب زرمئخ | لاجان | لشت ِ نشا | لنگرود | لؤشان | لوندویل | لیسار | ماسال | ماسوله | مرجقل | منجیل | واجارگا | هشتپر |
| خؤجير جيگأن |
انزلی مورداب | اکبریه مسجد | گولشنˇ حمام | نيرو دريايی نظامی موزه | سجیرانˇ آبشار | لؤنأیْ | شیطان کو | محمد معينˇ مقبره | اسپیدمزگت | محتشم ِ باغ | شيخ زاهدˇ اسسؤنه | غازیان ِ پورد | امیرکلایه سل | لاجؤنˇ سل | رشتˇ شهرداری | رشت ِ کولافرنگی | قلعه کول | ماسوله | چیی موزه | لاجؤنˇ تلهکابین | رشت ِ موزه | لاجؤنˇ خشتˇ پورد | کاکتوسانˇ موزه |
| گيلان ِ دهاتؤن ِ فهرست |
|
