کلده

از Wikipedia
واز بکون به: گردسن، واموج

روستای تاریخی کلده

درجنوب شرقی شهرستان فومن عی تاروستا قرار بیگیفته که اونه نام "کلده"یی سه؟ بدو قسمت کلده بالا و کلده پایین تقسیم بندی بوبوسته. کلده قدمت تاریخی زیادی داره. چند تا مناره تاریخی داره که قدمت اوشان حدااقل به هزارسال فارسه. درزمان" امیره دباج فومنی " پادشاه(بیه پس) کلنگ پایتخت در روستای کلده بوخوردابو.

چیره کی کلده در همون سرابندان خیلی آباد و دایر بو، موقع نماینده امیره دباج باتفاق چند نفر کی برای کلنگ زنی پایتخت وارد روستا بوهود، اون موقع کی ماشین و ماتور نوبو با اسب و اولاغ ایا اویا سفرکودیدی. نماینده امیره دباج خو الاغا به عی تا درخت تناور دبده؛ تا بوشود با ریش سفیدان ابادی مشورت بوکوند دوتا از ریش سفیدان نماینده راه بلدی کونیدی کی بی شیمامنار پالو کی خیلی محل قدیمی و تاریخی عی سا بی نیشینیما و گب گب بزنیما. موقعی که نماینده با ریش سفیدان فارسد کنار درخت کی الاغ به ان دبسته بو ناخبره دینید کی عی تا از اهالی روستا کرا اون نماینده الاغا جمجه. نماینده وقتی اون صحنه یا دینه وحشت کونه، ازطرفی اونا از هرچی آبادیه بدآیه، قهرکونه و از کلنگ زدنم منصرفا بوهوهه. وقتی فارسه دربار امیره دباج ماجرایا اونره شرح دهه و علت خو انصرافا اونره روشنا کونه. امیره دباج اون محل ناما نهه "کلده" کلده به معنی نرمحله. کل "یعنی نر" و جاییکه گرایش به نرینگی زیاده.

کلده عی تا بقعه داره بنام میرممدلی قبرخانه، یانی ارامگاه و مزار سید محمدعلی. تابحال عتیقه جات و زیرخاکی های زیادی ازکلده کشف بوبوسته. زیرهمان مناره شب یی نفر ردابوستاندوبو دینه عی چی مثل خورشید نوردهه انگار ازدار جیر خورشید کرا طلوع کونا. اون بسم الله بسم الله گویان نورا نزدیکا به وقتی اونا به مشتا گیره، دینه خاموشا بوست، اون چیزی نوبو جز گوهرشب چراغ. سراون گورهرشب چراغ کی درواقع عی تا سنگ سفید و صاف و صوف بو دوتا برار همدیگرا زندعی تا برار میره، برار دیگر تا مدتها اون سنگا داشته. سنگا خانه صندوق چوبی درون زیر برنج قایما کودابو. بعضی شبان متوجه بوهوستی که داخل صندوق مثل روز روشنا بوسته یا، چون هفته ایی یکی دو شب نور افشانی کودی. خلاصه اون سنگا اوسانه برو رشت هشتاد هزار تومان فروشه. بعدازمدتی اداره اطلاعات اون سنگا تهران کشف کونه که هشتاد میلیون تومون خرید و فروش بوبوستابو. کارشناسان قیمت اون گوهر شب چراغا هشتصد میلیون تا یک میلیارد تومون براورد بوکودا بید، اونم چی سال ۱۳۷۰خورشیدی.

می آقاجان خدابیامرز مراه تعریف بوکود کی عی تا کلده ایی شویا مشهد زیارت. داخل صحن جمهوری فعلی اسمال طلایی سابق خوره قدم زه یی یا، عی تا مرد تقریبا" میان سال اونا به گبا کشه یا، واپرسه یا تو اهل کویا یی سی یا؟ اونم گویا گیلان و فومن و کلده مرداکه غریبه. عی تا کتاب کهنه خو جیب بغلی کت بیرون اوره یا بعد از کمی گردستن داخل کتاب، اونا گه یا تانم عی تا خواهش ازتو بوکونما؛ کلده ایی گویا بفرمایا هرکاری بداری یا تره انجام دهما مشهدی میانسال کی ملا بویا ، ازکلده ایی خواهش کونه یا کی عی تا یادداشت ترا فادهما هروقت بوشایی کلده بوشو یا مناره پالی، بیست قدم بطرف قبله. سه تا لیلگی دار کنارهم ناهایا، لیلگی داره وسطی ریشه کوله بلندی دارا، اندازه عی تا ماشین پیکان اونه زمین بلندترا، بیزحمت غروب دم عا یادداشتا خوره نههی یا اون لیلکی داره جیر بعد پشتا کونی یا؛ تی چشما دبدی یا، از یک تا بیست شماره عی شماری یا یی تا خمره گنج از زمین بیرون ایا بعد اونا اوسانی یا بوری یا خانه جیگا دهی یا اول پاییز، خو ایما شمال فومن کلده تی خانه باهم سهم کونیما. هزار سکه طلایا نصف تیشین نصف خوشین، اگر تو تی سهما لازیم نداریا، خو ازتی ورجا هینما.

ان بیچاره ساده دل یادداشت تا قایما کونا وقتی از زیارت واگرده فومن و کلده، باهیچ کس در اون رابطه گب نزنا، حتی با خو زاکان و زن. عی روز غروب کی منار خلوت بوها یواشکی شی یا اونه زیر ۵۰ قدم بطرف قبله سه تا لیلکی دارانا پیداکونه یا. ملای مشهدی کاغذ یادداشتا زیر درخت لیلکی وسطی نه هه یا. بعد پوشتا کونا خو چشما دبده منتظر کی خمره طلا اززمین بایو بیرون، هنوز ۵ شماره نیشماردا بویا ناخبره دی نا کی ئنیایا انگار اتش بی گیفته یا. از زیر درخت شعله های آتش بطرف اسمان زبانه کشه یا. اول وحشت کونه یا بعدکی حسابی دقت کونه یا متوجه بوهویا در خمره بازا بوسته یا سکه های طلا مثل زنبور پرواز کنان از داخل خمره بیرون ایا، شویا اسمان؛ فوری متوجه بوهو یا کی سکه های طلا کرا بطرف مشهد پراکونه یا، چون ملای مشهدیی اونا طلسم بوکودا بویا ظاهرا" عینه شعله اتش بچوم امویی یا، کلده ایی عی تا شاخه درخت غیشکنا، اون اجاره مرا به زنبوران حمله کونه یا. منتهی دع اخر کاربویا، هر زنبوری کی اجاراونا برخورد کوده یا سکه طلا بوهوسته یا کفته یه اونه پاجیر. افسوس کی اخر کاربویا ده دوازده تا سکه بیشتر ندانه یا شکاربوکونه یا. سکه های طلایا ازروی زمین جمعاکونه عی شمارا، دینا دوازده تا ویشتر نیا، خیلی ناراحتا بوهویا اون مشهدی یا لعنت کونا کی اون مرا نامردی بوکودابویا. سکه های طلا ۹۸۸ تا پرواز بوکودابو بوشابو اونه ره. دوازده تا دانه بمانستابو کلده ایی ره.

ازکلده تابحال زیرخاکی های طلای زیادی با دستگاههای فلزیاب و قاچاقی کشف بوکودایید و بوبوردایید تهران بفروختایید. وقتی کرا کلده ره حمام چاکودید موقعی که اونره پاکار کندن دوبود، عی تا جنازه بیرون ایه کی اونه کفن لکه نوبوستابو. جنازه یم سالیمو سالیم بو. اونه دیمه لایا وقتی کنار زند دیند اونه صورت الم و سالمه، عین انار سرخ دبینه، هیچکس اونا نتانه شناختان، کدخدا روانا کون۰۰سید سلمان دونبال کی صدوبیست سال عمرداشته قدیمی ترین ادمه روستای کلده بو. وقتی جنازه صورتا اونا نشان دهد باکمال نعجب گوییه ا زروزی کی خو خورا بشناختاما، عاجور ادم توی کلده نیداما کی زندگی بوکونا. خدا وقفه جنازه مال چند صد سال پیش بویا دواره اونا بورد در گوشه ایی از قبرستان دفن کوند، هنوز هم اونه قبرا مردم زیارت کوند.

دکتر روشن فومنی، مشهد، سوم مهرماه 1387

گيلانه دهاتؤنه فهرست

اباتر ، ابراهیم‌سرا ، آبکنار ، آتشگاه ، آج بوزایه ،آجه، احمدسرگوراب ، آخوندمحله ، آخوندملک ،اردجان، ارده، ارشادمحله ،اژدهابلوچ ،اسپند ،استخربیجار ،اسطلخ جان ،اسطلک،اسفقن‌سر ،اسکولک ،اسلام‌آباد ،اشکیک ،آقاسیدشریف ،اکبررشت ،البرز، آلمان ،آلیان ،امام‌ده ،اما‌زاده هاشم ،امشل ،امیرکیاسر ،امیرهنده ،انارستان ،انبو ،انجیل‌بن، ،آهندان ،آهنگرمحله، اوشیان ،اولم ،ایزبرم ،ایوان استخر ،بارکوسرا ،بازار دیناچال ،بازقلعه ،بازکیاگوراب ،بازنشین، بازوگل بالارودپشت ،بالاماکلوان ،بالامحله ،بالامحله، برزبیل، برزگرو، برمچه قوام، بسک ،بلالم ،بلسبنه، بلگور ،بهمبر ،بوئین ،بی‌بالان ،بیجارباغ ،بیجارکنار، بین‌کلایه، پائین‌محله، پاپکیاده ،پاچ‌کنار ،پاسکیاب ،پاشاکی، پاکده، پرکاپشت، پروش ،پشت مسار ،پشت مسار ،پشته‌رود ،پشتیر ،پل‌کوه ،پهمدان، پوشل ،پیر هرات، پیربازار ،پیرپشته ،پیرسرا ،پیرکوه، پیرکوه علیا ،پیرمحله ،پیشخان ،پیله‌سرا، تازآباد ،تازه‌آباد، تازه‌آباد جنگاه ،تاسکوه ،تجن گوکه، ترک‌محله ،تش ،تکی تازه‌آباد ،تکی‌آباد ،تله‌سر ،تمل شیرکوه، تمیجان ،توسه، تویسروندان، تیرلنگه، تیسیه، جلال‌وند ،جلیدان ،جماکوه ،جمال‌آباد ،جمشیدآباد ،جنگ‌سرا ،جنگو ،جواهردشت ،جواهرده ،جوبن ، جوبند ،جوبنه ،جوپشت ،جورکاسر ،جورکویه ،جوکندان ،جیراوشیان ،جیرده ،جیرکویه ،جیرگوابر ،جیرهنده ،چاف ،چایجان ،چای‌جان ،چپرپرد ،چکوور ،چلوند ،چلونصر ،چُماچاه ،چماقستان ،چمخاله ،چهارده ،چهارمحل ،چوبر (بندر انزلی) ،چوبر (شفت) ،چوبر ،چوپان‌محله ،چورکوچان ،چوکا ،چوکام ،چولاب ،چولاب ،چیران ،حاجی بکنده ،حاجی‌سرا ،حسن بکنده ،حسن‌رود ،حسنعلی‌ده ،حسنک‌سرا ،حیران ،خاصه‌کول ،خاله‌سرای ،خرارود ،خراط‌محله ،خرجگیل ،خسروآباد ،خشک‌اسطلخ ،خشک‌رود ،خشک‌رودبار ،خشکنودهان ،خطبه‌سرا ،خطیبان ،خلج‌محله ،خلیج‌سر ،خلیفه‌آباد ،خمیران ،خوشابر ،داخل دارباغ ،دارسرا ،داف‌چاه درازلو ،درسرا ،درگاه ،دریاوارسر ،دستک ،دشت رز ،دشتویل ،دشتویل ،دشمن‌کرده ،دعوی‌سرا ،دلچه ،دلیوندان ،دهشال ،دهگاه ،دوبخشر ،دوست‌کوه ،دوگور ،دوله‌سر ،دیارجان ،دیزین ،دیگه‌سرا ،دیلمان ،دیناچال ،رادارکومه ،راسته‌کنار ،رستم‌آباد ،رستم‌محله ،رشت‌آباد ،رضامحله ،رودبارسرا ،رودبارسرا ،رودبنه ،رودپشت ،روشن‌آبسر ،ریگ ،زرجه‌سرا ،زیار ،زیباکنار ،زیده ،زیرده ،سادات‌محله ،سارم ،سالستان ،سالکده ،سده ،سراب‌دشت ،سراجار ،سراوان ،سرداب ،سرشکه ،سرولات ،سروندان ،سسمس ،سطل‌سر ،سنگاچین ،سنگان ،سنگ‌ده ،سنگ‌رود ،سه‌سار ،سوتاپارا ،سوخته‌کوه ،سورکوه ،سیاه‌بیل ،سیاه‌بیل ،سیاه‌چال ،سیاه‌خاله‌سر سیاه‌درویشان ،سیاهکل‌رود ،سیاه‌گوراب ،سیاه‌مزگی ،سیاه‌مزگی ،سی‌پشت ،سیزکوه ،سیکاش ،سیمبرخاله ،سیویر ،شادخال ،شاقاجی ،شالما ،شاه میلرزان ،شبخوس‌لات ،شرفشاده ،ششکل ،شفارود ،شفقت‌محله ،شکارسرا ،شنگاور ،شهر صنعتی رشت ،شهربیجار ،شهرستان ،شوئیل ، شولم ،شیجان ،شیخ‌علی‌بست ،شیخ‌علی‌کلایه، شیخ‌محله ،شیخ‌نشین ، شیرآباد ،شیرکوه ،شیلان ،صفرابسته ،صیدرمحله، یقلان ورزل صیقل‌ده ،صیقل‌سرا ،ضیاءبر ،طارم‌سر ،طالب‌آباد ،طالسرا ،طاهرگوراب ،طرارکوه ،طرازکوه ،طولارود ،طول‌لات ،عباس‌آباد ، علی‌آباد ،علی‌سرا ،عمارلو ،عنبران محله ،عنوی ،فتیده ، فخب ،فخرآباد ،فشتال ،فشکچه ،فشتم ،فلکده ،قاسم‌آباد سفلی ،قاسم‌آباد علیا ،قاسم‌آباد،قاضده ،قاضیان ، قروق ،قلعه‌رودخان، قنبرمحله، کارسیدان، کاس احمدان ،کانرود کبوترآب‌کش ،کپته ،کپورچال ،کتشال ،کته سرولات، کته شصت کتیک ،کتیگر ،کجید ،کچلام ،کرفستان ،کرگان‌رود ،کسما کلاچاه دوم ،کلارده ،کلده ،کلرم ،کلشتر ،کلیدسر ،کلیشم ،کلیشم ،کماچال ،کمال‌الدین‌پشته، کمامردخ ،کمساربزرگ رشت ،کنارسر ،کارود ،کنستان ،کهنه‌رودپشت ،کهنه‌رودپشت ،کهنه‌گویه ،کوچکام کوچک‌محله ،کوده ،کورنده ،کوزان ،کوشال ،کولیور ،کومری ،کویه علیا ،کیاسرا ،کیسم لاهیجان، کیش‌دیبی ،کینچاه ،گردپشته‌سر ،گرکه‌رود ،گسگری‌محله، گشت ،گشگی‌سر، گفشه، گلدشت‌بن ،گلسر ،گل‌سفید ،گل‌فزان ،گلوگاه ،گنجه ،گندلاور ،گوراب لیشاوندان، گوراب‌پس ،گوراب‌جوار، گوراب‌سر ،گوشلوندان ،گوفل ،گوهردان، گیلاده ،گیلان‌ده ،گیل‌کلایه، گیله‌پرده‌سر ،گیلوادشتان، لابن ،لات لیل، لاشک ،لاشه ،لاقان ،لاکان ،لاکلایه ،لپوندان ،لرده ،لسکوکلایه ،لشکاجان ،لفمجان ،لفوت بالا ،لفوت ،لـله‌رود، لـله‌کا ،لمیر ،لوخ لوکلایه ،لولمان (فومن) ،لولمان (کوچصفهان) ،لیاشورسرا ،لیالستان ،لیجارکی حسن‌رود ،لیچاه ،لیف شاگرد ،لیلاکوه ،لیموچاه ،ماشک تهرانچی ،ماشین‌خانه مالفجان ،مبارک‌آباد، مراددهنده، مرداب‌سر ،مردخه ،مرکیه ،مریان ،مریدان ،مژده ،مژده‌علی، مژدهه ،ملسکام ،منگوده ،موش‌بیجار ،میان‌ده، میان‌محله ،نارنج‌دول، نازک‌سرا ،ناش ناصرکیاده، نالکیاشهر، ناو، ناورود، ناورود، ندامان، نرکستان ،نشرودگل، نصفی ، نصیرمحله ،نظرمحله، نقره‌ده ،نهارخورلات، نهزوم ،نوبیجارمحله ،نوخاله اکبری ،نوخاله‌اکبر، نوده رشت ،نوده مرخال، نورود ،نوشر، نوکاشت،نوکنده ،ورگه‌دره ،وفرسر، ولدپشت مخ ،ویرمونی ،ویزنه ،ویسادار، ویشکا ،ویشکاننک ،هلودشت ،هلوستان، هلوسرا ،هندوخاله ،هوده،



گیلان دارای 74 تا دهستان ایسه....

استارا: حیران – ویرمونی – چلوند – لوندویل استانه اشرفیه: چهارده – دهشال – کیسم – گورکا – دهگاه – کیاشهر املش : املش جنوبی – املش شمال – سمام – شبخوس لات – کجید بندرانزلی: چهار فریضه – لیچارکی حسن رود رشت: پسیخان – پیربازار – حومه – لاکان خشکیبیجار : حاجی بکنده خشکبیجار – نوشر خشکیبیجار خمام : چاپارخانه – چوکام – کته سر خمام سنگر: اسلام اباد(شاقاجی) – سراوان – سنگر کوچصفهان: بلسبنه – کنارسر – لولمان لشت نشا : جیرهنده لشت نشا – علی اباد زیباکنار – گفشه لشت نشا رضوانشهر : خوشابر – گیل دولاب – دیناچال – ییلاقی ارده رودبار : رستم اباد جنوبی – رستم اباد شمالی – کلشتر – خورگام – دلفک – بلوکات دشتویل – رحمت اباد - جیرنده – کلیشم رودسر: چینی جان – رضا محله – اوشیان – سیاهکلرود – اشکل سفلی – اشکور علیا و سیارستاق ییلاق – رحیم اباد – شونیل – بی بالان – ماچیان سیاهکل: توتکی – خرارود – مالفجان – پیرکوه – دیلمان شفت : جیرده – ملاسرا – احمد سر گوراب – چوبر صومعه سرا : طاهر گوراب – ضیابر – کسما – تولم – هندوخاله – گوراب زرمیخ – مرکیه فومن : رود پیش – گشت – گوراب پس – لولمان – الیان – سردار جنگل طوالش : ساحلی جوکندان – طولارود – کوهستانی تالش – اسالم – خاله سرا – خرجگیل – چوبر – حویق – خطبه سرا – لیسار لنگرود : چاف – دیوشل – گل سفید – اطاقور – لات لیل – دریاسر – مریدان لاهیجان : اهندان – بازکیاگوراب – لفمجان – لیالستان – لیل – شیرجوپشت – رودبنه ماسال: حومه – ماسال – شاندرمن – شیخ نشین