پؤرتؤغال ٚ امپراتۊري
| پؤرتؤغال ٚ امپراتۊري Império Português پؤرتؤغال |
||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
 پؤرتؤغال خۊ پيلهترين حالت ٚ مئن
|
||||
| مرکز | ليسبؤن | |||
| رسمي زوان | پؤرتؤغالي زوان | |||
| دين | کاتؤليسم | |||
.svg)
پؤرتؤغال ٚ امپراتۊري (پؤرتؤغالي زوان: Império Português) ايته پيله سامان و ايته پيلهقۊدرت اۊرۊپا مئن بۊ کي آفريقا نسا، نسايي آمريکا و آسيا مئن مؤستعمره دأشتي. أ سامان، ايسپانيا امپراتۊري أمره، کاوؤش ٚ دؤره-أ بنا بنه و نسايي آمريکا مئن، هسأيي برزيل-أ خۊ مؤستعمره چأکۊد. أ سامان ج سال ۱۴۱۵ تا ۱۹۹۹ وؤجؤد دأشتي.
أ سامان، خۊ اؤج ٚ زمأت ٚ مئن، سال ۱۸۲۰ حدۊد ۵ ميليۊن و ۵۰۰ هزار مۊربع ٚ کيلۊمتر مساحت دأشتي کي ايته ج پيلهترين امپراتۊريان دۊنيا مئن بۊ. أولي مؤستعمره کي پؤرتؤغال ٚشين بۊ، سؤبؤته بۊ و آخري ني ماکائؤ بۊ کي سال ۱۹۹۹ مئن، اؤن-أ به چين فأده.
پؤرتؤغاليان، أولي استعمارکۊنان بيد کي بامؤييد به فارس ٚ خليج. آلفؤنسؤ دؤ آلبؤکرکي، سال ۱۵۰۷ مئن هؤرمؤز-أ اشغال بۊکۊد. سال ۱۵۱۵ مئن، شا عباس نظر فأده کي هؤرمؤز-أ وأگردأنيد و اؤشن ني مؤوافقت بۊکۊديد؛ سال ۱۵۲۳ مئن، ميناب ٚ قرارداد ٚ أمره، بحرين، قطيف و عربستان ٚ کلسيايي ساحلان، وأگأرديد به ايران.
پؤرتؤغال ٚ دۊرۊنشؤئؤن به فارس ٚ خليج
[دچينواچين]سال ۱۴۹۸ مئن، واسکؤ دؤ گاما، ج نسايي آفريقا ٚ دؤر زئن، بۊشؤ به هند و مۊهم ٚ ايطلاعات به نيشتنگا اۊسي کۊد.
پؤرتؤغاليان، أولي استعمارکۊنان بيد کي به فارس ٚ خليج بامؤييد. آلفؤنسؤ دؤ آلبؤکرکي، سال ۱۵۰۷ مئن هؤرمؤز-أ اشغال کۊد. ج سال ۱۵۰۷ تا ۱۶۲۲ پؤرتؤغاليان، فارس ٚ خليج ٚ مئن تجارت کۊديد. نظامي استحکامات اؤيه چأکۊديد و کاتؤليکان-أ اۊسي کۊديد به فارس ٚ خليج. سال ۱۵۲۳ مئن، ميناب ٚ قرارداد ايمضا بؤبؤست کي هؤرمؤز-أ بهصؤرت دؤفاکتؤ فأده به پؤرتؤغال؛ و بحرين و قطيف و عربستان ٚ کلسيايي ساحلان، بؤبؤستيد ايرانيان ٚ وأسي.
اينگيليسيان ٚ کۊمک ٚ أمره سال ۱۶۲۲، شا عباس به هؤرمؤز حمله بۊکۊد و پؤرتؤغاليان-أ بيرۊن ٚ کۊد.
ايبري اتحاديه
[دچينواچين]ايبري اتحاديه، ايته اتحاديه بۊ تشکيل بؤبؤسته ج آراگؤن ٚ تاج، پؤرتغال ٚ پادشائي و کاستيا تاج کي ايته شخصي اتحاد ٚ مئن بيد و ج سال ۱۵۸۰ تا ۱۶۴۰ وؤجؤد دأشتي. أ اتحاديه، ايبري شبهجزيره و اؤن ٚ مؤستعمرئان-أ دربرگيفتي.
